Çarşamba , 20 Mart 2019

Sosyal Medya Balonunun En Büyük Eksiği: İnovasyon

Günümüzde hepimizin hayatını teknolojik gelişmeler şekillendiriyor ve bu şekillendirme dudak uçuklatacak hızla gücünü artırıyor. Bundan 20 yıl öncesine kadar bilimkurgu filmlerini süsleyen teknolojik cihazlar artık yanı başımızda ve bunlara ulaşmak çok kolay. Yine o zamanlar hayallerimizi süsleyen yenilikler, çoğumuzun hayatının vazgeçilmez ihtiyaçları arasına girdi.

Moderniteyle birlikte gelen toplumsal değişimin ivmelendirdiği tüketim hızı ve hızla gelişen teknoloji sayesinde iletişimin kolaylaşmasıyla ihtiyaçların geçirdiği evrimin boyutları artık hayal edilmeyecek düzeyde. İnternet devrimiyle birlikte büyeyen nesil, zamanının çoğunu Facebook üzerinden arkadaşlarıyla iletişim kurarak, Youtube’dan videolar izleyip, Stumbleupon’dan kendi ilgi alanına göre otomatik olarak hazırlanmış makale listesine göz atarak geçiriyor. Üstelik bunu yapmak için evde bilgisayar başında olmasına da artık yok, yeni nesil teknolojinin diğer getirileri olan smartphone’lar ve insan sağlığını tehdit edecek kadar yaygın olan kablosuz ağlara erişebilmek bunun için yeterli.

Finans sektörünün derinleşerek global bir fon transfer ağına dönüşmesi ve tarihin gördüğü en büyük servet akımını sağlaması da teknolojik gelişmelere bağlı olmuştur. Teknoloji ve finansın gelişim açısından paralellik gösterdikleri gibi birbirlerinin sonunu da getirme çabasında olduklarını zaman içinde çeşitlik örneklerle gördük. Bugün yaşadığımızı krizin temelinde batan mortgage kredileri ve bu kredilerin seküritize edilmesi vardı elbet ancak ABD’de ekonomi yönetiminin bunlara göz yumacak kadar gevşek davranmasının sebebi de, özellikle, Dot.Com balonunun yaratmış olduğu resesyon endişesiydi.

Aşağıdaki grafik 90ların sonu ve 2000lerin başında yaşananları açıkça gözler önüne seriyor. Olayları hatırlayalım. Microsoft Network’ten ayrılan Naveen Jain adlı mühendis şirketlerin tüketicilerle iletişim kurmasını sağlayan teknolojik altyapıyı kuracak olan şirketi Infospace’i kuruyor. Infospace hisseleri 1998 yılında 15$’dan halka arz ediliyor, bu hisselerin değeri 1,5 yıl içinde 1.305$’a ulaştığında şirketin piyasa değeri uçak üreticisi Boeing’i bile geçerek 35 milyar dolara ulaşıyor. Sonra hikayemize yeni kahramanlar ekleniyor. Globe.com teknoloji şirketlerinin işlem gördüğü NASDAQ’a kote olduğu gün piyasa değerini %978 artırmıştı, VA Linux %693, Webmethods %506 ve E-bay %163 ile artık birer teknoloji deviydiler. 50 milyar $’lık piyasa değerine ulaşan Amazon.Com ve 2000 yılındaki SuperBowl maçı sırasında saniyesi 2 milyon $’a satılan 30 saniyelik 17 reklamın hepsinin birden teknoloji ve internet şirketleri tarafından alınması, kötü sonla bitecek filmin diğer sekanslarıydı.

Yıl 2011… Bugün yaşadıklarımız gösteriyor ki global piyasalar biraz balık hafızalı ve geçmişten ders almasını bilmiyor, ya da fazla şımarık. Devir sosyal medyanın devri ve kraliyet tahtında Facebook oturuyor. 70 milyar $’lık piyasa değerine ulaştığı söylenen Facebook, kurucusu Mark Zuckerberg’i yılın insanı, Times dergisine kapak ve Oscar adayı bir otobiyografinin gerçek kahramanı yaptı. Facebook zaferini kabullenmiş görünen Myspace, Twitter, Stumbleupon, Digg, Youtube ve özellikle Türkiye’de çok popüler olan Friendfeed sosyal medya furyasının sönmeye aday diğer devleri durumunda.

Kimse yakın gelecekte bu balonun patlamayacağının garantisini veremiyor. Konu internet olunca insanların alışkanlıkları çabuk değişebiliyor ve Facebook’un Myspace’den kaptığı koltuğu başka birine kaptırması ya da değişen alışkanlıkların ihtiyaçlarda radikal bir değişikliğe yol açarak henüz ortaya çıkmamış bir dev yaratması ihtimali çok yüksek. İşte bu noktada Businessweek yazarı Phillip Toledano şu soruyu akla getiriyor [#]. Geçmişte Microsoft, Google, Global Crossing gibi şirketler piyasalarda balon yaratmış olsalar da ortaya koyduklarıyla ve inovasyona yönelik faaliyetleriyle iyi bir miras bıraktılar. Peki sosyal medya balonu patladığında elimizde ne kalacak?

Bugün yapılan işlere baktığımızda, Twitter’în aynı politik görüşe sahip insanları hızlıca bir araya getirmesi dışında, sosyal medyanın hayat kurtardığı söylenemez. Geçmişte balon yaratan şirketler ise bize işletim sistemleri, müthiş aram motoları, dev iletişim ağları, hepsinden önemlisi bu iletişimin sağladığı geniş ticaret ağı sağladı. Bugün ise Facebook’un en büyük inovasyonun kullanıcıların sitede yer alan reklamlarını tıklamasını sağlamaya yönelik olduğunu biliyoruz.

Sonuç olarak, dot.com balonu gibi sosyal medya balonu da birgün elbet patlayacak ve geçmiştekinin aksine patladığı yerde açacağı gedik bu kez çok daha derin olacak. Naveen Jain’den Mark Zuckerberg’e kadar değişen bir şey de teknolojinin artık daha verimsiz kullanıldığı.

Şuna da Göz Atın

Bilgi Ekonomisinde Yeni Arayışlar

Günümüzün modern ekonomisinin en değerli elementlerinden biri enformasyon. Hatta öyle ki kazananları ve kaybedenleri enformasyona …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.