Çarşamba , 21 Ağustos 2019

Yumurta Kabuğu Sendromu

Burada yumurta kabuğuna benzetilen Avrupa’nın finansal sistemi. Avrupa finansal sistemi temeli itibari ile etkin fakat yeterince sağlam değil ki zaten borç kriziyle birlikte bu iyice ayyuka çıkmış durumda. Bireysel kazanımlarla büyük sistematik kayıpların yaşandığı ince bir uçuruma da benzetilebilir bu piyasalar. Avrupa’daki piyasalara getirilebilecek diğer bir eleştiri de devlet varlıklarına çok bağımlı olması yani devlet tahvili, hazine bonosu vb. kağıtlarının değerlerinde yaşanan dalgalanmaların piyasaları derinden etkilemesi. Bu yüzden finansal sistem de borçlu ülkelerin tek başlarına ayakta kalıp kalamamalarına göre şekilleniyor.

İspanya ve İtalya başlarının çaresine bakacak. Yunanistan default olduğunda, İrlanda’da muhtemelen Helenik çöküşe katılacak, bu durumda AB’nin ağabeyi konumudaki Almanya da birlikten çok kendi mali sorunlarıyla daha ilgilenir olacak.

Greece

Ireland

Italy

Portugal

Spain

Budget Deficit (% of 2010 GDP)

-10.2

-15.2

-6.3

-8.7

-10.1

Outstanding Debt (%of 2010 GDP)

135

84

119

86

65

Interest Payments to Revenue (% of 2010 GDP)

14 (2011=17)

8

10

8

6

Roll in the Next Twelve Months (% of total)

12

6

24

24

21

External Debt (% of total)

67

82

51

86

42

Domiciled Bank Exposure to Other Periphery (% 2010 GDP)

1

40

3

3

10

CDS Spreads (a few days ago)

1995

782

205

974

310

Kaynak:  Bloomberg, BIS

Makro data

Greece

Ireland

Italy

Portugal

Spain

Private Savings (% of GDP)

16

20

18

14

22

Unemployment Rate

13

13

9

10

20

Average Duration

8

7

8

8

7

Kaynak:  BIS, Eurostat   

Yukarıdaki verileri madde madde özetlemek gerekecek:

  • Bu ülkelerin büyüme oranları, ciddi bütçe kısıtlaması uygulamalarından kaçınmasına yetecek kadar büyük değil. Hatta bu bütçe kısıtlamaları yani kemer sıkma programları büyümeyi daha da daraltacak.
  • İspanya dışındaki ülkeler borcunun önemli kısmını daha çok dış borçlar oluşturuyor.
  • İrlanda bankaları, İrlanda GSYH’nın %40’ı kadar miktarda sorunlu ülke enstrümanlarına sahip.
  • Yunanistan ve İrlanda bir kenara bırakılırsa, önümüzdeki 12 ay içinde bu ülkeler borçlarının %25’ini tekrar finanse etmek zorunda.

Aşağıdaki tabloda da ABD, Fransa, Almanya ve İngiltere’nin riskli ülkelerdeki varlıkları sıralanmış

Exposure in $ billions, Q1 2011

Greece

Ireland

Italy

Portugal

Spain

US

41.5

105

269

47

179

France

65

56

472

32

176

Germany

40

159

216

50

224

UK

19

194

100

29

138

Kaynak:  BIS

Olumsuz bir senaryonun gerçekleşmesi halinde Avrupa Birliği’nin ileri ekonomileri Almanya, Fransa ve İngiltere bu ülkeleri desteklemek yerine bu ülkelere yatırım yapmış olan kendi bankalarını kurtarmaya uğraşacaklar. Yukarıda Uluslararası Ödemeler Bankası’ndan alınan veriler ne kadar doğrudur bilinmez, bankaları bu riske maruz varlıklar için çeşitli türev ürünler de kullanmış olabilirler. Ama yine de çıkarılacak önemli sonuçlar var.

  • Olası bir İrlanda default’u, İngiltere ve Almanya’yı zorlar.
  • Fransa ve İtalya’nın kaderi birbirine bağlı.
  • İspanya, İtalya’dan sonra en fazla riskli yatırımın bulunduğu ülke, onun durumu da krizin genişlemesinde rol oynayacak.

Avrupa Birliği önemli bir projeydi ancak birlik için oluşturulan Euro para sistemi ve finansal altyapı pekçok sorunu da bu şekilde beraberinde getiriyor ve ortaya borcunu çeviremeyen üye ülkeler ile bu ülkelerin risk yapısı üzerine temellenmiş bir finansal mimari çıkıyor. Buradan Avrupalıların yapması gereken çıkarımın krizlerin ortaya çıkmasını engellemekten ziyade çıkacak kriz bölgelerinde uygulanacak karantina yöntemiyle hastalığın salgına dönüşmesini önlemek.

Şuna da Göz Atın

TÜRKİYE’DE FİNANSAL OKURYAZARLIK GERÇEĞİ VE ALINABİLECEK ÖNLEMLER / Yazar: Öğr.Gör. Yusuf Bahadır KAVAS

Finansal okuryazarlık bireylerin tasarruf ve tüketim dengesini kurabilmeleri, doğru yatırımlara yönelmeleri ve kendi bütçelerini yapabilmeleri …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.