Salı , 14 Temmuz 2020

Büyümeye Devam Eden Türkiye

ABD ekonomisinin stagflasyon sürecini girdiği düşüncesi ağırlık kazanıyor. Eurozone’da borç ödeme sorunu büyük ihtimalle iflasla sonuçlanacak. Asya ekonomilerinde ise büyümenin hız kestiğini görüyoruz. İşte böyle bir dünyada Türkiye hızını kesmeden büyümeye devam ediyor.

Geçmişteki yazılardan birinde Türkiye ekonomisinin (aşırı) ısınıp ısınmadığından bahsetmiştik. Artık bu konudaki tartışmalar sonlandı gibi. Türkiye ekonomisinin önemli sorunlarından biri olan cari açığın bu ekonominin yapısal bir sorunu olduğunu, normalde bir ülkede çok fazla olarak görülebilecek bir cari açık oranı Türkiye’de normal karşılanabiliyor, bu da aslında Türkiye’nin kendine has demografik ve tüketim alışkanlıklarından kaynaklanıyor. Saruhan Özel cari açık ile ilgili yazısında şu ifadeyi kullanıyor: “büyük, genç, yaşam standardı düşük, iş bulup düzenli gelir elde edebildiğinde hemen borçlanmaya ve tüketmeye meyilli bir nüfus”. Bu fazlasıyla katıldığım bir ifade ve Türkiye’deki cari açığın çok önemli sebeplerinden biri özetliyor.

Yukarıdaki grafiğe göre de kriz dönemleri dışında cari fazla verebilen bir ülke değiliz. Son dönemlerde tüketim dinamiğiyle büyüyen ekonomide de cari açık artmış. Daha önce bu iç talebi oluşturan etmenlerden söz ettiğim şimdi bu konuyu tekrar açma gereği duymuyorum. Beklentim sanayide verimliliğin artış göstermesi, çıktıda hem kalitatif hem de kantitatif olumlu değişim yaşanması ve uzun Türk Lirasından güç alarak ticaret açığını daraltması.

Gelen verilere göre tüketim artış gösterse de büyümeye katkısı çok çok az oldu. Bu da aslında beklenen bir gelişme idi. Kamu harcamalarının da arttığını söyleyelim, biraz da seçime bağlı olarak. Bu arada önümüzdeki yıl özellikle Avrupa kaynaklı bir krizin yaratacağı etkilerin ülkemizde resesyona sebep olmaması gerekiyor, bu yüzden de tüketim daralmamalı, Merkez Bankası’nın faiz indirimi bu perspektiften bakıldığında önem arz ediyor.

Tabii ki bu ikinci çeyreğe ait büyüme rakamı ve Temmuz ayı ile birlikte yaşadığımız volatil piyasa atmosferinin etkilerini barındırmıyor. Bu yüzden büyümedeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte hız kazanacağı düşünülüyor. Bunun için de bir sonraki açıklamanın  yapılacağı tarih olan 12 Aralık 2011’e kadar beklememiz gerekiyor.

Şuna da Göz Atın

COVID-19 ETKİSİNDE GELECEKTEKİ DÜNYA DÜZENİ

Yazar: Öğretim Görevlisi Yusuf Bahadır Kavas 2019 Aralık ayında başlayan ve salgın niteliği kazanarak tüm …

4 yorumlar

  1. Sürdürebilir büyüme ile az cari açık türkiye için hayal midir sizce ?

    Uzun vadede cari açığın ekonomik kriz çıkarma ihtimali nedir ?

    bu cari açık sürdürülebilir mi ?

    • Cari açık kısa vadede kapanacak bir sorun değil, zaten sürdürülebilir büyüme de uzun vadede gerçekleştirilir. Sürdürülebilir büyüme daralan cari açıkla gerçekleştirilmeli, hayal değil.

      Uzun vadede cari açık ekonomik kriz çıkarabilir. Eğer bu cari açık daralma sinyalleri vermiyor aksine büyüme eğilimi gösteriyorsa bu para biriminin değer kaybetmesine sebep olur. Risk algılamasını artıracak olan bu durum yabancı yatırımcının keyfini kaçırır. Kurda hareketler enflasyon baskısı yaratır. Zaten dış borç yükü fazla olan reel sektörün üstlendiği kur riski ekstra maliyetler çıkarır ve bu da ekonomik faaliyetlerde ve üretimde yavaşlamaya sebep olur, işsizlik artar. Cari açık tehlikeli yani.

      Yazıdaki grafikte te görüldüğü üzere yüksek oranlardaki cari açık sürüyor, ekonomide de içsel sebeplerden oluşan bir daralma yok. Ancak Türkiye’de büyüyen sanayinin etkisini cari açığın daraltılmasında gösterememesi olumsuz bir durum. Herkesin eleştirdiği “montaj sanayisi” kavramı burada açıklayıcı oluyor. Hükümetin yapacağı mikro reformların orta-uzun vadede olumlu sonuçlar doğurması gerekiyor cari açık hususunda.

  2. Efendim uzun ve açıklayıcı cevabınız için çok teşekkürler

    sitenizin seo ‘suna katkısı olması açısından kendi sitemden sizin sitenize link verdim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.