Çarşamba , 20 Mart 2019

Aklama Suçu – Öncül Suç İlişkisi

Kara para aklama faaliyeti, özellikle gelir getirici yasadışı faaliyetlerde bulunanların veya bunlarla ilişki içinde olanların yaşam kaynağıdır. Aslında gerçek büyüklüğünü bilmenin imkansız olduğu aklamaya konu gelirler konusunda yapılan tahminler aklama faaliyetinin ulaştığı boyut konusunda fikir verme konusunda yardımcı olabilir. Birleşmiş Milletler tarafından yapılan bir tahmine göre bir yılda aklanan karapara miktarı 1,5 trilyon dolar civarındadır. IMF bu rakamı son yıllar için 2 trilyon dolar olarak tahmin etmiştir.

Kara para aklanarak, yasal, meşru yoldan elde edilmiş gelir görüntüsü kazanır. Böylece hemen hemen tüm hukuk sistemlerinde bir taraftan öncül suçtan uzaklaşılırken diğer yandan müsadereye tabi olan suç gelirlerinin müsaderesinin önüne geçilir. Aklama ile mücadelenin ortaya çıkması ve aklamanın cezalandırılması, özellikle yasadışı uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı, insan ticareti ile zenginleşen suç örgütleri ile mücadelenin etkin hale getirilmesi amacına yöneliktir. Uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı, insan ticareti gibi pek çok yasadışı faaliyette bulunanlar arasında en çok tercih edilen değişim aracı nakit para olmaktadır. Suçlular için büyük miktardaki nakit para ve bunların gizlenmesi önemli bir sorundur. Suçlular için bu paranın kökeninin gizlenmesi suretiyle bir taraftan suçtan uzaklaşılması, diğer taraftan yasal bir görüntü altında kolay bir şekilde kullanılabilir olması zorunlu bir ihtiyaçtır. Bu noktada aklama ile mücadele önem kazanmaktadır. Aklama ile güdülen nihai amaç, gelir getiren pek çok suçla, bu suçlardan elde edilen gelirlerin yasal görüntü kazanmasının önüne geçmek suretiyle suçlular veya bunlarla birlikte hareket edenler için suçtan elde edilen geliri kullanılmaz kılmak, dolayısıyla öncül suçların cazibesini azaltmaktır. Çaldığı malların hiç alıcısı olmayan bir hırsızın bu malı çalmaya devam etmesi anlamsızlaşır. Benzer şekilde uyuşturucu veya silah kaçakçılığından elde ettiği parayı kullanamayan bir suçlu için kaçakçılığa devam etmesi beklenemez. Dolayısıyla aklama ile mücadele aslında suç gelirine kaynaklık eden suçların (öncül suç) önlenmesine yönelik olarak ortaya çıkmıştır.

Öncül suç: Aklamaya konu malvarlığı değerinin bir suçun işlenmesi sonucu ortaya çıkması, suçtan kaynaklanması gerekir.Bu suç gelirine kaynaklık eden suçlara “öncül suç” denilmektedir. Aklama suçunun hukuki konusu “suç geliri” veya “suçtan kaynaklanan malvarlığı değeri”dir. Aklama suçu ile ilgili araştırma ve incelemeye veya kovuşturmaya başlanabilmesi için, öncül suçtan kesinleşmiş mahkumiyet hükmünü arama şeklindeki bir yaklaşım, özü itibariyle de aklamanın ayrı bir suç olarak ihdas edilmesine uygun düşmeyeceği gibi aklama ile mücadele sisteminin temel işleyişi ve uluslararası alandaki yansımaları ile de uyumlu olmayacaktır.

Hasan AYKIN, Yaklaşım Dergisi

Şuna da Göz Atın

Yeniden Merhaba!

Kıymetli okurlarımız, uzun zamandır yazmadık, yazamadık. Sebebi ne olduysa oldu, araya yıllar girdi ama her …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.