Salı , 23 Temmuz 2019

Petrol Fiyatlarında Spekülasyonun Payı

Petrol fiyatlarındaki artışın ne kadarının arz-talep kaynaklı, ne kadarının spekülatif olduğu konusu epey tartışılmakta. Orta Doğu’daki siyasi kriz furyasının yarattığı baskının fiyatlara yansımasının arz-talep dengesinde gerilim yarattığı elbette doğru fakat fiyat oluşumunda bunu özellikle kulanan spekülatörlerinin ciddi payı olduğunu düşünüyorum. Özellikle Brent Petrolü fiyatlarındaki hareketlerin anormal olduğundan bahsetmiştim (bkz. Brent Petrolü Nedir?). Başka bir yazıda da WTI petrolünün daha kaliteli olmasına rağmen Brent petrolden daha ucuz hale geldiğini, ki bu Brent’teki beklenmedik fiyat artışında kaynaklanıyordu, ve bunun tarihte ilk kez olduğundan bahsetmiştim (bkz. Brent ve WTI kıyaslaması).

Geçtiğimiz günlerde almış olduğum bir e-postada da şu veriler yer alıyor:

  • Dünyada bir günlük petrol üretimi 85 milyon varil, emtia piyasalarındaki işlem hacmi ise ortalama olarak 1 milyar varil, yani finansal piyasalarda hergün alınıp satılan petrol futures sözleşmelerinin %90’ının reel anlamda herhangi bir dayanağı yok, olmayan şeyi alıp satıyorlar. Bunun kaynağı ABD Kongresi’nin emtia piyasası bilirkişisi Michael W. Masters.
  • ExxonMobil CEO’su Rex Tillerson ise varil başına ortalama petrol çıkarma maliyeti 11$ iken fiyatların 100$’ı geçmesini ardında spekülatörlerini olduğunu söylüyor.
  • Petrol futures piyasasındaki işlem hacminin sadece %30’u üretim yapan sanayi birimlerine ait. 8 yatırım bankası da %32’lik bir işlem hacmiyle spekülatif fiyat hareketlerinin mimarı oluyor.

Petrolün modern yaşamın yadsınamaz bir parçası olduğu ve bütün dünya ekonomilerinin ihtiyaç duyduğu stratejik bir kaynak olduğuna dair felsefik çıkarımlarda bulunan bu e-postada şu anki petrol fiyatlarının %40’lık kısmının tek nedeninin spekülatif işlemler olduğu iddia edilerek ne kadar ciddiye alınacağı zihinsel berraklığın seviyesine kalmış bir komplo teorisinin altına imza atıyor. Ancak an itibariyle oluşmuş fiyatların içinde bu kadar abartılı olmasa da elbette spekülasyonun payı var.

İran ve petrol fiyatları ilgili bir yazının da sözünü vereyim. Bu yazıda İran’ın petrol ihracını kesmesinin dünyadaki arz-talep dengesini ne kadar değiştirme gücü olduğundan bahsedeceğim.

Bu arada grafiklerle de petrol fiyatlarını paylaşalım.

Şuna da Göz Atın

TÜRKİYE’DE FİNANSAL OKURYAZARLIK GERÇEĞİ VE ALINABİLECEK ÖNLEMLER / Yazar: Öğr.Gör. Yusuf Bahadır KAVAS

Finansal okuryazarlık bireylerin tasarruf ve tüketim dengesini kurabilmeleri, doğru yatırımlara yönelmeleri ve kendi bütçelerini yapabilmeleri …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.