17 Haziran Neden Önemli?

Yayınlanma tarihi: Mayıs 31, 2012. Yazar:

17 Haziran 2012 Yunanistan’da ilk seçimler sonrası koalisyon kuramayan siyasi partilerin tekrar seçime, Yunan halkının da kendilerini kimin yöneteceğini belirlemek için ikinci kez sandığa gideceği gün. Anketler ilk seçimdeki sonuçların aksine ikinci seçimde kemer sıkma yanlısı politikacıların seçimden zaferle çıkacağını göstermeye başladı. Bu sonuçlar ekonomik iklimi manipüle etmek için mi çıkarılıyor, yoksa gerçekleri mi yansıtıyor bilmiyorum ama elimizde ilk seçim gibi aslında çok sağlam bir veri varken biraz da aşırı iyimserlik ile bu seçimden farklı bir netice bekliyoruz.

Peki bu seçim gerçekten önemli mi? Soruyu yanıtlamadan önce seçimin içeriğinin tam olarak ne olduğuna ve buradan hareketle ne gibi sonuçlar doğurduğuna bakmak gerekecek. Bu seçim Yunanistan’da kurulacak yeni hükümetin belirlenmesini sağlayacak ve ülkenin gelecekteki ekonomik performansı için hangi politikaların doğacağını gösterecek. Bunun dışında Yunanistan kemer sıkma önlemlerine karşılık bir kısmı silinmesine rağmen halen ciddi bir kamu borç stoğuna sahip ülke olarak kalmaya devam edecek ki bahsettiğimiz bu önlemler de ekonominin yaratacağı geliri kısacak fakat bir ihtimal daha dengeli hale sokacak.

Şimdi bir de ünlü PIMCO ekonomisti Mohammed Al-Erian‘ın yatırımcılara öğütler sıraladığın “When Markets Collide” adlı kitabındaki fikirlere dönelim. Ünlü ekonomistin daha kitabın başında yaptığı bir analiz var ki şu anki küresel aklın izlediği yolu çok iyi anlatıyor. Yazarın buradaki analizi “sinyaller ile gürültünün birbirine karıştığı“. Sinyaller bizim geleceğimi öngörmemizi sağlamada kullanmamız gereken veriler iken gürültü görmezden gelip analizlerimize katmamız gereken verilerdir. Sinyaller ile gürültüyü ayırt etmek ise çok önemlidir. The black swan guy olarak bildiğimiz Nassim Taleb ise yeni kitabında özellikle günlük haberleri izleyen yatırımcıların veri işlemede gürültüleri çok daha fazla kullandığını söylüyor. Benim konuyla gelmek istediğim nokta ise özellikle para birimi olarak Euro’nun kaderinden bahsederken yukarıda niteliklerinden bahsettiğim 17 Haziran Yunanistan seçimlerine biçtiğimiz rol.

17 Haziran seçimlerinde Yunanistan’da AB, Angela Merkel, kemer sıkma sevdalısı bir yönetim iktidara gelince birliğin ve ortak para biriminin dertleri bitecek mi? Bu durum seçim tarihine kadar Avrupa varlıklarında kısa dönem sürecek bir ralli başlatır mı? 2010 Haziranından beri en düşük seviyesinde bulunan -o zamanlar 1.18’i de görmüştü- Euro Dolar paritesi tekrar yükselecek mi? Yunanistan eninde sonunda Euro Birliği’nden çıkacak mı? Peki sonra İspanya’yı konuşacak mıyız?

Sahi İspanya’yı konuşacak mıyız? ya da neden İspanya’yı konuşmuyoruz? İşsizliğin %25 olduğu, bütün göstergeleri uzun dönemli L şeklinde bir resesyonu işaret eden İspanya’yı konuşmak için niçin AB’nin çok da radikal değişiklere gitmesine sebep olmayacak kadar küçük olan Yunanistan ekonomisinin iflasını bekliyoruz. Yunanistan’daki seçimler istediğimiz gibi sonuçlara İspanyol gençler iş mi bulacak ya da ezbere mahkum zihinlerimize hitaben Yunanistan kazanınca İspanya da kazanacak mı?

Kısacası mantıksal sorgulama noksanı zihinlerimizin sorunlu algılama yeteneği bizim Avrupa ekonomisi hakkında çok temel göstergeleri bile okuyamamamızı sağlıyor. Öyle ki Londra’da bir strateji kuruluşunda çalışan Matthew Lynn‘in Marketwatch’ta yayınlanan ve İspanya’nın Euro’da ayrılacak ilk ülke olacağından bahsettiği yazısı şok etkisi yaratabiliyor. Bunun için 6 sebep sunmuş:

  • İspanya kurtarmak için çok büyük.
  • İspanyollar kemer sıkma önlemlerinden zaten bıkmış durumdalar.
  • İspanya ekonomisinin reel dinamikleri daha güçlü (Yunanistan’ın aksine) ve Euro Birliği dışına çıkmak için daha büyük bir özgüvene sahiplere.
  • İspanya politik olarak da bağımsız.
  • İspanya’nın ekon0mik ortağı sadece Avrupa değil, Latin Amerika da var.
  • İspanya’nın euro’dan çıkışı zaten konuşulmaya başladı.

Verdiğim linkte yazının detayları mevcut. Altısına birden katılmamanın mümkün olmadığı bir yazı. Özellikle ilk nedenin üzerine gidersek AB’den ve birliğin ortak para birimi Euro’dan bahsederken İspanya dururken Yunanistan’dan bahsedip harcanan mesailer için insanın üzülmesine yol açıyor, ben de üzülüyorum. Derin bir veri ambarı içinde algılarımızın köreldiği bir dönem olarak hatırlayacağım geçtiğimiz sonbahardan beri yaşananları. Gelecekte ise bu döneme geri dönüp hafızalarımızı yokladığımızda Yunanistan’ı pek de hatırlamamız yüksek bir ihtimal.

Etiketler: , , , , , , , ,

Yorum Yaz