Çarşamba , 21 Ağustos 2019

Tarım Dışı İstihdam Verisi

ABD’de dünün önemli verisi tarım dışı istihdam verisiydi, veri beklentilerin epey altında kalırken bunun finansal piyasaları yansıması son derece pozitif oldu. ABD’de ekonomik büyümenin sağlıklı ilerleyebilmesi için gereken gelir artışını sağlayacak istihdam giderek kötüye giderken, S&P500 yeni rekorlar kırıyor. Şimdi en başa dönelim:

Tarım dışı istihdam verisi nedir, neyi ölçer, nasıl yorumlanmalıdır sorularına cevap vermeye çalışalım: Tarım dışı istihdam verisi (non-farm payrolls), ABD Çalışma Bakanlığı tarafından aylık olarak yayınlanan ve tarım sektörünü hariç tutarak ekonominin kaç kişilik istihdam sağladığını gösteren datadır. Aslında Bakanlık, emek piyasası ile ilgili olarak son derece uzun bir rapor hazırlar ve fakat piyasanın dikkati bu raporun tarım dışında yaratılan istihdam ile ilgili olan tarafındadır. Normal şartlar altında ekonominin tarım dışında her zaman 10.000-250.000 arasında istihdam yaratması beklenir, resesyon dönemlerinde negatif rakamlar da görülebilir. Yaratılan her istihdam, ekonomi için düzenli gelir elde etmeye başlayan, dolayısıyla alan, veren ve ekonomiye can veren bir birey anlamına gelmektedir ki bu da ekonomik büyümeyi getirir.

Lehman döneminden 2011’e kadar ABD’de emek piyasası resesyonun izlerini taşıyordu ve verilerde aşağı yönlü güçlü bir eğilim mevcuttu. Bu nedenle ki piyasalar istihdamla ilgili verilere, özellikle tarım dışı istihdam verisine özellikle duyarlı hale geldiler. Bu verinin öne çıkmasının diğer bir nedeni de, inşaat ve sanayi sektörlerinde yaratılan istihdamı kapsamasıdır. Sanayileşmiş bir ekonominin ana bileşenleri bu sektörlerdeki faaliyetlerin hızlandığına dair emareler, ekonomik görünümü de iyileştirici özelliğe sahiptir.

Şimdi son gelen veri üzerinde yoğunlaşalım: ABD Çalışma Bakanlığı Eylül ayına ait tarım dışı istihdam verisini 148.000 olarak açıkladı ki bu bahsettiğim sektörlerde Eylül ayı boyunca 148.000 kişinin işe başladığını gösteriyor (önümüzdeki dönemde bu sayı aşağı ya da yukarı revize edilebilir). Bu arada aşağıda küresel ölçekli yatırım bankalarının dolgun maaşlı analistlerinin tahminlerinin yer aldığı listeyi görebilirsiniz:

  • Deutsche Bank 170 bin
  • Bank of America 170 bin
  • HSBC 171 bin
  • Citigroup 180 bin
  • UBS 195 bin
  • JP Morgan 195 bin
  • Barclays 200 bin
  • Goldman Sachs 200 bin

Aynı rapor işsizlik oranının %7,2’ye düştüğünü de söylüyor fakat oranın buraya gelmesinde istihdama katılan oranının düşmesinin büyük etkisi var. Diğer bir deyişle, iş arayıp bulamayanların toplam nüfus içerisindeki oranını gösteren işsizlik oranı içerisine, son birkaç ayda iş aramayı bırakan binlerce Amerikalı dahil edilmiyor. Buna ek olarak, yeni istihdam edilen insanlar arasında da dönemsel ya da yarı-zamanlı olarak çalışanların oranı giderek artıyor, bu da sağlanan istihdamın ekonomik güçlenmeye katkısını azaltıyor. Bununla ilgili olarak blogda pek çok yazı yer almıştı. Aşağıda da dün itibariyle sosyal medyada pek popüler olan ve ABD’de ortalama işsiz kalma süresini gösteren grafik mevcut.

ABD - Ortalama İşsiz Kalma Süresi

Bu grafikte de yine bahsettiğim işgücüne katılım oranını görüyorsunuz ki, söz konusunu oran 30 yılın en düşük seviyesi olan %63,2’ye gelmiş durumda.

ABD - İş Gücüne Katılım Oranı

Yukarıda bahsettiğim nedenlerden dolayı, ABD için pek hayra yorulacak cinsten olan bu veriler, yatırım bankalarının raporlarında ise pek önemsenmiyor. Goldman Sachs, yayınladığı raporda çok açık bir ifade ile pozitif bir tarım dışı istihdam rakamının Washington’daki bütçe krizi öncesini kapsayacağı için etkili olamayacağını, negatif bir rakam gelirse de zaten Fed’in sürdürdüğü varlık alım politikasının devamını getireceğini söylüyor. Yatırım bankalarının gelişmeleri yorumlarken ekonomik iyileşmeden çok ucuz likiditeye odaklandığının açık bir fotoğrafıdır bu. Aynı Goldman Sachs, bugün yayınladığı raporda ise tahvil alım programlarının Mart 2014’ten önce başlamasını beklemediğini söylüyor.

Piyasanın tepkisi ise beklendiği gibi oldu. Amerika hisseleri rekor kırdı, tahvillere alım geldi, faizler düştü, altın ve emtialarda ani yükselişler oldu ve Dolar tabii ki değer kaybetti.

S&P500, Altın, Amerikan Tahvili ve Dolar Grafikleri

Böylelikle Goldman Sachs sadece tarım dışı istihdam verisine yönelik tahmininde yanılmış oldu.

CNBC’de Rick Santelli’nin ise dikkat çekici bir yorumunu aşağıda paylaşmak istiyorum:

Şuna da Göz Atın

Türkiye’nin ve Japonya’nın Tüketim Alışkanlıklarının Karşılaştırılması ve Etkileri / Yazar: Öğr. Gör. Yusuf Bahadır KAVAS

Japon ekonomisi 2. Dünya savaşından çıkmış olmasında rağmen Dünya’nın önde gelen ekonomilerinden birisidir. Kişi başına …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.