Pazartesi , 10 Aralık 2018

Mobil Devrim: Kim Kazanacak Kim Kaybedecek?

Günümüzde sosyal perspektifle yapılan iktisat tartışmalarının ana temalarından birini tüketim toplumu ve modernite oluşturuyor. Bu durumun değişen tüketim alışkanlıklarımız göz önüne bulundurulduğunda pek de yersiz olmadığını görüyoruz. Ödeme sistemlerindeki gelişmelerin bu dönüşüme katkısı ise açık. Hele ki günümüzde ödeme sistemlerinin mobilizasyon alanında göstermiş olduğu gelişme söz konusu dönüşümü kaçınılmaz kılıyor. Bu dönüşüm üretici ve tüketici dışında söz konusu ödeme işleminin gizli kahramanı olan aracı kurum için de çok fazla şey ifade ediyor. Üstelik herhangi bir ödemedeki aracı kurum düşünüldüğünde akla gelen ilk aracı kurum olan bankaların bu mobil devrimin kaybedeni olacağı düşüncesi de peşinden geliyor.

Mobil ödeme devrimi, kazananları ve kaybedenlerinin kim olacağı tartışmasıyla ile birlikte farklı endüstrileri ilgilendiren bir akım. Kazanan geleneksel olarak işin merkezinde yer alan bankalar mı olacak yoksa teknolojik dönüşüm hızıyla telekomünikasyon şirketleri mi? Google, Apple gibi ağırsiklet teknoloji devleri de bu oyunda rol üstlenecek elbette. Bir de finansal teknolojiler alanındaki gelişmelerin aslında önemli bir bölümüne imza atan start-up’lar var tabi. Genel öngörü ise esnek olmayan yapıları, örgütlerin içini saran sert regülasyon ağları ve inovasyon eksikliğiyle bankaların bu yarışta kaybeden olacağı yönünde. Öte yandan bu görüşü tartışmaya katkı yapma amacı taşıyan fakat başaramayan yüzeysel bir bakış açısının ürünü olduğunu söylemek gerekiyor.

Bankaların teknolojik gelişmelerden kopuk olduğunu ifade etmek kesinlikle doğru olmaz. Esasında iyi bir bankayı teknolojiye önem veren banka olarak görmek mümkün ki böyle bankalar hem müşterileri hem de çalışanları için vazgeçilmez olabilmektedirler. Buna en basit örneği Türkiye’den Garanti Teknoloji ile vermek mümkün.

Öte yandan fintech start-up diye kategorize edebileceğimiz ve ileride ödeme sistemlerinde birer dev olması umulan şirketler de size kara geçmek için on yıldan daha önce bir tarih veremeyecek şirketler. Zaten sektördeki eğilimler incelendiğinde de bu teknoloji şirketlerinin bir süre sonra bankalar tarafından satın alındığını görüyoruz: BBVA’nın ABD’li teknoloji şirketi Simple’ı alması gibi. Diğer bir iş modeli türü bankaların ve teknoloji şirketlerinin bir araya gelerek oluşturduğu organizasyonlar. Buna örnek olarak İngiltere’de kurulan Zapp’i vermek mümkün. Zapp’in kurucuları arasında HSBC, Santander, Nationwide gibi bankalar ve Worldpay, Elavon gibi ödeme teknolojileri üzerine yoğunlaşmış şirketler var.

Bankalar açısından en kötü senarya Apple, Google gibi daha büyük şirketlerin kullanıcıların önüne kendilerini bankanın rolünü çalacak şekilde sunarak işin sadece operasyonel kısmını bankalara bırakmaları. Esasında bu uzak bir ihtimal, zira bu durum bahsi geçen şirketlerin kendi bankalarının kurmaları ya da aynı bankalar gibi regülasyona tabi olmaları sonucunu doğurur. Bunun ortaya çıkaracağı itibar riskini de göz ardı etmemek gerek.

Bunlardan dolayı bankaların mobil ödeme sistemlerinde bir devrim yaşanırken tahtlarını korumaları olası. Öte yandan teknoloji alanında doğru yatırımlarla sürekli bir gelişim yaşamaları da hayati önem taşıyor. Bu yarışta bankaların en ciddi rakipleri olması muhtemel telekomünikasyon şirketlerinin yarıştaki avantaj ve dezavantajlarından da bahsetmedim farkındaysınız. Telekom şirketleri sayesinde artık hepimiz cebimizde bir banka taşıyoruz neredeyse. Özellikle küçük ülkelerde bunun denemelerini görüyoruz. Örneğin; Vodafone, Kenya’da M-Pesa isimli bir mikrofinansman ve para transferi sistemi işletmekte. Bu sistemde kullanıcılar ulusal kimlik numaraları ile para transferi, mevduat gibi işlemler gerçekleştirebiliyorlar. Vodafone bu hizmeti Afganistan, Güney Afrika ve Hindistan’a da yaymış durumda.

Sonuç olarak mobil ödeme sistemlerinin yaşadığı teknolojik dönüşümün eseri olan bu yarışta önemli avantajlara fakat bir o kadar da önemli rakiplere sahipler.

Şuna da Göz Atın

Bilgi Ekonomisinde Yeni Arayışlar

Günümüzün modern ekonomisinin en değerli elementlerinden biri enformasyon. Hatta öyle ki kazananları ve kaybedenleri enformasyona …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.