Perşembe , 16 Temmuz 2020

2016: İflasların Yılı Mı?

Söz konusu devletlerin iflası olduğunda hemen hemen herkesin aklına bir yönetimin sahip olduğu borcu tamamen reddetmesi ilk akla gelir. Fakat biz kredi derecelendirme kuruluşlarının tanımlamalarından ve okuduğumu Yunanistan haberlerinden de biliyoruz ki vade uzatımı, kupon ödemelerinin azaltılması, ödemesiz geçen süreler ya da traşlama diye bilinen nominal değerlerin azaltılması da iflas süreçlerinin bir parçası oluyor. Ekonomistlerin tahmini 2016 yılında pek çok iflas haberi okuyacağımız yönünde. Küresel ekonominin diğer özelliklerinde olduğu gibi borç birikimi ve iflaslar da belirli çevrimler halinde tekrarlanmakta. 1800 yılından beri küresel ekonomik bu şekilde bir kaç iflas döngüsüne …

Devamını oku »

Bir Dönem Biterken

Amerikan merkez bankası Fed, 29 Haziran 2006 tarihinde izleyen dokuz buçuk yıl içerisinde tekrarlayamayacağı bir şey yaptı ve faizleri 25 baz puan yükseltti. Bu, 2004-2006 arasındaki parasal sıkılaştırma sürecindeki on yedinci faiz artışıydı, hikayenin geri kalanını biliyorsunuz zaten. 16 Aralık 2015 günü ise, tam 3457 gün sonra Fed, bir kez daha faizleri 25 baz puan artırarak Amerikan tarihinin en uzun süren (84 ay) sıfır faiz dönemini sonlandırdı. Bank of America konuyla ilgili yaptığı araştırmada hem nostalji yapmış, hem de bazı ekonomik gerçekleri ortaya koymuş şöyle ki: Parasal genişleme başladığı Amerikan …

Devamını oku »

Tarihin En Büyük İşten Çıkarmaları

Küresel ekonomik krizde denince akla ilk gelen fotoğraf endişeli bir broker ise ikinci fotoğraf da işten çıkmış çalışanların ellerinde kolilerle özel eşyalarını taşıdıkları anlardır. Kapanan şirketlerin levhalarının taşınması da bu ikiliye elbette eklenebilir. Geçtiğimiz hafta içerisinde de küresel ekonomi gidişatıyla ilgili endişe verici pek çok gelişme kaydedildi, bunlardan biri de HP’nin 30 bin kişiyi işten çıkarmasıydı. ABD’li işe yerleştirme şirketi Challenger, Gray & Christmas ise toplu işten çıkarmaları analize tabi tutmuş ve ekonomi tarihinin en büyük 10 toplu işten çıkarmasını listelemiş. Beklenilenin aksine HP’nin son eleman kıyımı listede değil. İşte …

Devamını oku »

Uzayan Faiz Tartışmaları

Federel Reserve’ün faizleri artırıp artırmayacağı artık bir yılan hikayesine dönmüş durumda. Sonu olmayan tartışmalar içerisinde bunun Eylül ayında mı yoksa Aralık ayında mı gerçekleşeceğine yönelik fikirlerle yoğrulup duruyoruz. Hatta bu yıl faiz artışı beklemeyenler de var. Uzun süre Fed’in faizleri oranlarını zaten artırmaya başlamış olması gerektiğini savunan biri olarak artık bu tartışmaların yersiz olduğunu ve gelinen noktada finansal piyasaların ve para politikasının reel ekonomiye katkısı üzerinde durmanın daha çok fayda sağlayacağını düşünüyorum. Zira, Keyneysen düşüncenin yeniden doğuşu ile başlayan Fed müdahaleleri (hala bu adımları kapitalizmle bağdaştıranlar var ve bu çok …

Devamını oku »

BES’te Son Durum

Türk ekonomisinin ana sorunlarından biri (çok kez dillendirildiği gibi) cari açık. Esasında cari açık, tasarruf açığı olan ülkelerin hepsinin sorunu. Tasarruf açığı olan ülkeler, ekonomik kalkınmalarının sürdürecek yatırımları fonlayabilmek için dış kaynaklara ihtiyaç duyarlar. Keza, aynı şey toplam ekonomik aktivitenin bir diğer bileşeni olan tüketim için de geçerli. Türkiye’de uzunca süredir reel olarak çok düşük seviyelerde tutulan faiz oranları tüketimi sınırlayıcı, diğer bir deyişle tasarrufu artırıcı etkisiyle bu soruna çare olabilir fakat büyüme konusunda politik hassasiyet buna engel oldu. Bu noktada ise ekonomi yönetiminin reaksiyonu daha önceleri az bilinen bireysel …

Devamını oku »

GOP’ta Gerçeklere Dönüş

Geride bıraktığımız 10-15 yıllık süre gelişmekte olan ekonomiler için bonanza yılları olarak anılacak. Kendi tarihimizden esinlenme yaparak bu dönemi tanımlamak gerekirse “Lale Devri” ifadesini kullanmak mümkün. Dünyanın üretim motoru olmasıyla gelişmişlik düzeyi olarak artık bir fark evrede bulunan Çin şöyle dursun, Brezilya, Rusya, Türkiye, Hindistan gibi ülkeler için çok yüksek büyüme oranları içeren projeksiyonlar yapılarak bu ülke grubunun dünya ekonomisinin yeni motoru olduğu öne sürüldü. Bugün gelinen noktada ise bu ülke grubunun hemen hemen hepsinde durgunluğu baş gösterdiğine tanıklık etmekteyiz. Özellikle Brezilya, Türkiye ve Rusya’da ekonomik başarı hikâyelerinin yerini siyasi …

Devamını oku »

Yunanistan Sonrası

Yunanistan hikayesinin artık sonuna yaklaşıyoruz. Toplum büyüklüğü yaklaşık 300 milyar dolar bu ekonomi çeşitli sebeplerden ötürü küresel finansın gündeminde haddinden fazla yer etti. 2001 krizini atlatan Türkiye, IMF programıyla %6,5 faiz dışı fazla vererek tarihinin en büyük ekonomik sıçrayışının temellerini atarken Yunanistan yönetimi %1,5 faiz dışı fazla hedefleyen maliye politikasına evet diyemedi. Sorunların 5 yıldan fazla sürmesi tamamen yönetişim beceriksizliği. Belirttiğim gibi haddinden fazla uzayan bu hikaye de muhtemelen bir iflas ile sona erecek. Bu noktada geriye dönüş yaparak daha önce Yunanistan’a ve kamu borcu krizi yaşayan AB ülkelerine değindiğimiz …

Devamını oku »

3M Bilimi Hayatı Kolaylaştırıyor

“3M Bilimi” hayatı kolaylaştırıyor, nefes alırken bile. Bilim, her geçen gün etrafımızdaki dünyayı daha da fazla etkiliyor. Günlük yaşamımızın her aşamasında, iş yerinde, evde, yolda, kısaca hayatın her anında bilim önemli bir rol oynuyor. Günlük hayatın ve iş yaşamının daha iyi hale gelmesi için bilimden yararlanan şirketlerin başında 100.000 ayrı patente sahip olan 3M geliyor. “3M Bilimi. Hayatın her anında.™” başlığıyla sunulan yeni kurumsal marka kimliği, 3M’in birçok sektörü içine alan geniş faaliyet alanında bilime ve yaratıcılığa dayalı stratejisini vurguluyor. Bilimin insan yaşamındaki önemine dikkat çeken ve günlük yaşamı iyileştirmeyi …

Devamını oku »

Uzak Doğu Piyasaları

İnsanların ruhsal yapısını oluşturan pek çok öğe var. Bu öğelerden birisi de umut. İnsan hep umut eder. Kimi zamanlar öyle umutlanır ki bu umut etme eğiliminin çalıştırdığı risk alma güdüsü, düşün evreninin akılcı sınırların ötesine doğru genişlemesine neden olur. Bu hikayenin sonu ise üzüntü ve keder doludur. Yukarıda anlatmaya çalıştığım fakat muhtemelen başarısız olduğum kavramlar silsilesinin yansıması ekonomik yaşamımızda balonlar olarak gerçekleşiyor. Lale balonunu hepiniz duymuşsunuzdur. Muhtemelen tarihte daha önce de balonlar yaşanmıştır. ABD’de hisse senetleri piyasasında 2000’lerin başında da bir balon yaşandı. O dönem Amazon, Yahoo, Worldcom, Infospace gibi bilinen …

Devamını oku »

Türkiye’de Kredi Kartı Kullanımı

Türkiye kredi kartı kullanımı verileriyle Avrupa liderliğine yürümekte olan bir ülke. Ocak 2015 sonu itibariyle kullanılan toplam kredi kartı sayısı 57 milyonu geçmiş durumda. Bu alanda birinci olan Avrupa ülkesi ise 57,9 milyon kredi kartıyla İngiltere (2014 sonu). Toplam banka kartı (debit card) alanında ise İngiltere’yi de geçmiş durumdayız. 105 milyonu aşan banka kartımız ve 57 milyon kredi kartımızla sayısı 2,4 milyona yaklaşan POS cihazlarından deliler gibi alışveriş yapıyoruz. Kredi kartı istatistiklerine geri dönecek olursak Türk tüketiciler yerli kredi kartlarıyla toplam 2015 Ocak ayı içerisinde toplam 231 milyon işlem gerçekleştirmişler. …

Devamını oku »

Sigortacılıkta Son Gelişmeler

Son dönemde Türk sigortacılığında özellikle bireysel olarak sunulan ürünlerde önemli gelişimler kaydedildi. Bu yazıda da bireysel emeklilik ve işsizlik sigortasına yoğunlaşarak bu gelişime değineceğiz. Bireysel Emeklilikte Son Durum Tasarruf açığı olan ekonomilerde bu sorun ile başa çıkabilmek için politika yapıcılar çeşitli çözümler geliştiriyorlar. Türkiye’de de bu sorunla ilgili olarak geliştirilen ve tipik ekonomi politikalarının aksine halk arasında da bilinilirliğe sahip olan çözüm bireysel emeklilik sistemi oldu. Resmi kurumlar bu sistemi şöyle tanımlamaktadır: Bireysel emeklilik sistemi, mevcut kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak kurulmuştur. Temel amacı, bireylerin çalışma yaşamları boyunca yaptıkları …

Devamını oku »

Enflasyonda Dönüş Yakın

2015 yılında Amerikan ekonomisine dair trilyon dolarlık bir soru herkesin aklında: O da enflasyon göstergelerinin direksiyonu deflasyonist bölgeye doğru mu kıracağı yoksa fiyatların sonunda istikrara mı kavuşacağı. ABD’de enflasyonla ilgili olarak herhangi bir veriye dayanarak ya da dayanmayarak yorum yapan pek çok kişi var. Hatta ABD enflasyonunu Türkiye’de teknik analiz ile tahmin etmeye çalışan bile var. Bir de çok büyük verilerle çalışıp onları yorumlayarak enflasyonu öngörmeye çalışanlar var. Bu ikinci saydığım grubun için MIT’den araştırmacılar da var. The Billion Prices Project adını verdikleri bir akademik biri girişimle enflasyonu fiyat hareketlerini tahmin …

Devamını oku »

İndirimli Elektrik Kullanımı

Yıllık 150 milyar TL işlem hacmine sahip olan Türkiye enerji sektörü; son dönemde yapılan özelleştirmeler ve piyasa serbestleşmesi yolunda atılan kararlı adımlarla ilgi odağı haline gelmiştir. Türkiye’nin enerji sektörü yapısına yakından bakıldığında, 2001 yılında Enerji Piyasası Denetleme Kurumu’nun kurulmasıyla başlayan serbestleşme çalışmaları kapsamında elektrik piyasasının serbestleşmede öncü olmuş olduğu, piyasa açıklık oranı ve rekabetçi yapısıyla diğer enerji piyasalarından bir adım öne çıktığı gözlenir. Mevcut gelinen bu nokta Türkiye Elektrik Piyasası’nın geleceğine dair öngörüler için taban oluşturmaktadır. Elektrik piyasasında ve bu piyasadan elektrik satın alma konusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) …

Devamını oku »

Hedge Fon Performansları

Hedge fon, belirli bir sayıdaki yatırımcıdan toplanılarak elde edilen sermaye havuzuyla yatırım yapmaya dayalı bir iş modelidir. Türkiye’deki pek çok piyasa takipçisinin gizemli olduğunu sandığı fakat gerçekte hiç de öyle olmayan (zira ABD’de tahmin ettiğinizden de saydam şekilde yürür) ve asıl işlevi isminde gizli olan yatırım araçlarıdır hedge fonlar, o işlev de hedge yani riski minimize etme girişimi. Peki finansal piyasaların bu dahi ve gizemli katılımcılarının performansları nasıl? Hiç de tahmin ettiğiniz gibi değil. Aşağıdaki grafikte hedge fonların yıllara göre performanslarının S&P 500 endeksiyle normalleştirilmiş halleri mevcut. Geçen yıl %14 …

Devamını oku »

Sabır Taşı Çatlar Mı?

Merkez bankacılığında iletişimin pek çok ekonomik göstergenin önüne geçtiği günümüzde Amerikan merkez bankası Federal Reserve’ün toplantı bültenlerinde yaklaşan faiz indirimi için kullandığı “sabırlı” ifadesi de bütün piyasaların odak noktası olmuş durumda. Milyarlarda dolarlık portföyleri yöneten yatırımcılar bültenlerden bu ifadenin kalkıp kalkmayacağını merak ediyor. Genel beklenti ve doğal olarak en olası senaryo bu ifadenin metinden yakın zamanda kalkacağı ve faiz artırımlarının başlayacağı yönünde. Faiz artırımının bu yıl gelmeyeceği fikri artık marjinal kategoride değerlendiriliyor. Bunun dışında Fed’in en azından bir süre daha sabırlı kalmaya devam edeceği öngörüsünü daha makul sebeplere dayandırarak ifade …

Devamını oku »