Perşembe , 6 Ağustos 2020

Pi

Restate my assumptions: One, Mathematics is the language of nature. Two, Everything around us can be represented and understood through numbers. Three: If you graph the numbers of any system, patterns emerge. Therefore, there are patterns everywhere in nature. Evidence: The cycling of disease epidemics;the wax and wane of caribou populations; sun spot cycles; the rise and fall of the Nile. So, what about the stock market? The universe of numbers that represents the global economy. Millions of hands at work, billions of minds. A vast network, screaming with life. …

Devamını oku »

Arap Baharının Ağır Halkası: Suriye

Ortadoğu ve Kuzey Afrika’dan oluşan ve MENA (Middle East & North Africa) dediğimiz bölge geçtiğimiz yıldan beri önemli bir değişim süreci yaşıyor. Bu süreç dahilinde çokça sefer şiddet olaylarına şahit olsak da Arap halklarının demokrasi arzusu geç de olsa bazı değişikliklerin yaşanmasını sağladı. Bu değişimde en sancılı süreçler ise Libya ve Suriye‘de yaşananlar olsa gerek. Halihazırda NATO‘nun müdahale ettiği ve isyancılar ile Muammar Kaddafi‘nin silahlı güçleri arasında savaşın sürdüğü bir ülke Libya. Suriye’de, sınır komşumuzda ise acıklı olaylar yaşanmaya devam ediyor. 1980’lerde gücünü Sovyetler Birliği‘nden alarak Suriye’deki otoriter rejimin başında …

Devamını oku »

İsviçre Frangında Son Durum

İsviçre Frangı, finansal piyasalarda dalgalanmaların korkuttuğu Avrupalı yatırımcıların favori yatırım araçlarından biri olmuştu. Yukarıdaki grafikte de görüldüğü üzere Nisan ayının ortasından itibaren sürekli değer kazanan para birimi, güvenli liman arayanların altın seçeneğine bir alternatif olarak ortaya çıktı. İsviçre Merkez Bankası‘nın ise aşırı değerlenen bir para biriminin para politikası uygulamalarında kontrol edilemeyen bir güç haline gelmesinden duyduğu rahatsızlık beraberinde bir takım müdahaleler getirdi (söylentiler bile RSI göstergesinde “al” sinyalinin oluşturdu). Bugün ise İsviçre Merkez Bankasının açık bir şekilde Euro ile Frangı “peg” etme tehdinin piyasalardaki yansımasını son günlük harekette görüyoruz. Açığa …

Devamını oku »

Sıfır Büyüme ve Cari Açık

Finansal piyasalarda son yılların en sert hareketleri gözlenirken ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası önemli kararlar alıp sorumluluk gereği iyi bir iletişim kurma adına sürekli basın toplantıları düzenlerken Türkiye ekonomisini önümüzdeki birkaç yılını şekillendirecek makro data akışı da devam ediyor. Merkez Bankası bugün Haziran ayına ait ödemeler dengesine ait verileri açıkladı. Buna göre aylık 7,5 milyar dolar olması beklenen cari açık, 7,55 milyar dolar olarak gerçekleşti ve 2010 yılı Temmuz başından itibaren oluşan 72,5 milyar doları buldu, 2011 yılının başından itibaren ise bu açık 45 milyar dolara ulaştı ve TCMB‘nin yıl …

Devamını oku »

Kredi Notu Bilmecesi

Ekonomi tarihine geçecek bir şey gerçekleşti ve geçtiğimiz Cuma günü dünyanın bir numaralı ekonomisi Amerika Birleşik Devletleri‘nin kredi notu kredi derecelendirme kuruluşu Standart & Poor’s tarafından AAA‘dan AA+‘ya düşüldü ve görünüm negatife çevrildi. Önceleri ütopik bir olgu olarak görülen ABD’nin temerrüt riski ilk kez son dönemlerde konuşulur oldu ve bu not indirimiyle dünyanın bir numarasını kredibilitesi açık biçimde sorgulanır oldu. Not indirimi takiben dünya piyasalarında ciddi düşüşler yaşandı. Özellikle İstanbul Menkul Kıymetler Borsası‘nda “kara Ağustos” olarak adlandırabileceğimiz bir süreç yaşıyoruz. Bununla beraber hala piyasalar tarafından ne kadar anlaşıldığı tartışmalı olan …

Devamını oku »

TCMB’nin Kararları

TCMB Para Politikası Kurulu dün olağanüstü bir toplantı düzenleyerek ekonomistlerin sürpriz olarak nitelendirdiği kararlar aldı. TCMB’nin aldığı kararları önce bir özetleyelim: Aynı zamanda politika faizi olan haftalık repo faizleri %6,25’ten 50 baz puan aşağı çekilip %5,75’e getirildi. Repo ihalelerinde bankaların verebileceği teklifleri, repo ihalesinde verilecek toplam para miktarının yüzde 20’si ile sınırladı. Gecelik vadede faiz koridoru daraltıldı.Gecelik %1,5’lik faizden borçlanan Merkez Bankası bu oranı %5’e çekti. Geleceik borç verme faiz oranı ise %9’da kaldı. Böylelik faiz koridoru 7,5 puandan 4 puana inmiş oldu. Geçen yıl Kasım ayından beri izlenen “sıcak …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Türkiye

Artık kabul etmekte fayda var; ekonomimiz ısındı. Varolan büyüme modelinin sürdürülebilir olmadığını görmek zor değil. Diğer taraftan ekonomi ısındığı için pılımızı pırtımızı toplayıp banliyöye yerleşmemiz de gerekmiyor. 2010 Kasım ayından itibaren Merkez Bankası‘nın uygulamakta olduğu para politikası da çok net bir şekilde başarısız oldu. Faiz oranı artırması beklenen Merkez Bankası‘nın belki(!) politik baskı altında kalarak modern merkez bankacılığında pek de uygulanmayan mevduat munzam karşılıklarında art arda uygulanan artışlar sonuçlar irdelendiğinde pek bir işe yaramadı. Bu noktaya sonra değineceğim. Şimdi en temel noktada başlayarak adım adım Türkiye’nin büyüme modelini inceleyim. İktisada …

Devamını oku »

Kurtuluş Reçetesi: Brady Tahvilleri

Neredeyse imkansız ama Yunanistan’ın borçlarına varolan ekonomik yapısıyla sürdürülebilirlik kazandırma çalışmaları halihazırda devam ediyor. Bugüne kadar da konuyla ilgili olarak da ortaya atılan en kayda değer çözüm önerilerinden biri Yunanistan için hazırlanacak olan “Brady Tahvilleri” oldu. Peki nedir bu Brady Tahvilleri? Onu önce açalım. Bu tahviller 1980lerin sonunda Latin Amerika ülkeleri tarafından krizden çıkış için kullanıldı. Adını da o dönem ABD Hazine Başkanı olan Nicholas Brady‘den alıyor. Bu tahviller özünde swap mantığında çalışan bir borç değiştirme planı, normal devlet tahvilleriyle değiştirilirler, genelde de ön tahvilin değerinin altında kalırlar, arada bir …

Devamını oku »

FX Piyasalarında Güvenli Limanlar

Avrupa’daki periferilerin yaşadıkları borç krizleri ve ABD’deki borç tavanı (debt ceiling) bilmecesi piyasalardaki risk algılamasını yukarılara taşırken çeşitli yatırım enstrümanlarını “güvenli liman” (safe haven) haline getirmeye devam ediyor. Altın dışında İsviçre Frangı ve Japon Yeninin değerlenişini son günlerde hep birlikte izliyoruz. Avrupalı yatırımcı için her zaman güvenli liman olan İsviçre Frangı (CHF), bu kriz döneminde de bu özelliği ile ön plana çıktı. Yukarıdaki grafikte de CHF’nin son bir yıldır değerlenme trendinde olduğunu görüyoruz. Birbirine yaklaşan 50-200 günlük ortalamalar her defasında  bu değerleniş için itici güç oluşturuyor. Şunu da belirtmekte fayda …

Devamını oku »

Yatırımcıların “Altın” Yıldızı: “İsviçre Frangı”

Havalar Ramazan öncesi hararetli. Mübarek “oruç” öncesi su bidonlarımızı dolduralım diyorduk. Ama Avrupadan gelen kriz dumanları hararetin boyutunu artırdı. İyiliğin, dürüstlüğün hüküm sürmesi gereken Ramazan öncesi çeşitli bahanelerle gıda fiyatlarına verilen zamlar insanların canını sıkarken, Avrupa ve Abd’nin “borç tufanına” düşmesi kaygıları artırıyor.  Edward N. Lorenz‘in dediği gibi “Amazon Ormanları’nda bir kelebeğin kanat çırpması, ABD’de fırtına kopmasına neden olabilir!”. Nedense Abd ve Avrupada ne olsa ters etkisi gelip bizim halkın cebinde patlıyor. Tabi ki Avrupa’nın krize girmesi özellikle bizim ihracatımızı olumsuz etkilemekte. Bunca yıldır bizi içlerine almayan ve her fırsatta …

Devamını oku »

Parite Nereye Gider ?

İşlem gününü 1.4370’lerden kapayan Euro/Usd paritesinde 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamanın üzerinde seyrediyor epey zamandır. Bu iki hareketli ortalama birbirine yaklaştığında da paritede yukarı yönlü hareketler gözlemleniyor. Avrupa’daki borç krizinin her defasında geçici önlemlerle gideriliyormuş gibi gözükmesi Euro’yu kısa vadede destekliyor ve pariteyi yukarı çekiyor. ABD’de ise borç tavanının yükseltilip yükseltilmeyeceği hususunda yaşanan siyasi tartışmalar doların değer kaybında etkili. Haftaya paritede koridorun giderek daralacağını öngörüyorum. Bugün İspanya’dan PPI Endeksi dışında neredeyse olumlu bir veri gelmedi, ABD’de toplu işten çıkarmaların sayısı beklenenden azdı -her ne kadar piyasaların pek ilgilenmediği bir …

Devamını oku »

21 Şubat’tan 21 Temmuz’a

Türkiye ekonomisi tarihinin en derin krizlerinden birini 21 Şubat 2001’de yaşamıştı. Milli Güvenlik Kurulu’nda dönemin cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer‘in Başbakan Bülent Ecevit‘e anayasa kitapçığı fırlattığının ortaya çıkışı zaten gergin olan piyasalarda Türkiye ile soru işaretlerini daha da artırmış ve spekülatif bir sermaye hareketinin kıvılcımı haline gelmişti. Önceden peg edilmiş olan pariteler dalgalanmaya bırakılmış, borsa günü -18% de kapamış ve gecelik faiz oranu %7500’e çıkmıştı. O döneme dair Türkiye’nin bir günde ne kadar fakirleştiğine dair verileri çeşitli kaynaklardan elde edebilirsiniz. 2001’den sonra Türkiye ekonomisi Kemal Derviş ve IMF programlarına bağlı kalarak …

Devamını oku »

Çalıntı Uğur Böceği Uğur Getirir mi?

Kaçakçılık işleri yıllarca çeşitli şekilde haberlere konu olmuştur. Kaçakçılık yöntemlerinde ilk akla gelen bir katırın üzerine yüklenmiş kahve rengi çuvallar ve mayınlı araziler arasından gizli gizli geçmeye çalışan adamlar olur. Derken, Jandarma tepenin ardından Dur! ihtarı çeker. Senaryo ilk bakışta böyle. Ama günümüz de kaçakçılar ülke sınırlarını aşmanın verdiği hızla insan sınırlarını da aşıyorlar. Ama bir kaçakçılık türü var ki hayret etmemek elde değil: “Böcek kaçakçılığı“. En son ülkemizde yaşanan bir kaçakçılık olayına değinmek istiyorum. haberturk.com’ daki haberde:  “Zanlıların aracında yapılan aramada, kutular içine gizlenmiş uğur böceği, sinek, arı, ağustos …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Brezilya

Son zamanlarda Türkiye ekonomisi için de çokça kez dile getirilen bir sorun ısınma (overheating). Sadece Türkiye için değil gelişmekte olan ülkelerin başta gelen sorunlarından biri ekonomilerinin ısınması, gelişimleriyle örnek alınan BRIC ülkeleri dahil. Öncelikle ekonominin ısınması ne demek? Onu tanımlamamız lazım. Ekonominin ısınması büyüyen ekonomilerin bunu uzun vadede sürdürülemeyecek dinamikler üzerinden sağlayıp bir şekilde ulusal gelir artışlarında balonlar yaratmasıdır. Gelişmekte olan bir ülkenin, ekonomisini sağlıklı bir şekilde büyütebilmesi bunu yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde sürdürebilmesine bağlıdır. Ancak bazı gelişmekte olan ülkeler büyüme modellerini sürdürülemeyecek temeller üzerine kurarak orta-uzun vadede kriz …

Devamını oku »

Altında Rekorlar Silsilesi

Son birkaç haftadır piyasayı takip edenler en önemli haberleri Cuma geceleri, bizde piyasalar kapandıktan sonra, Atlantik Okyanusu’nun karşı yakasından, Amerika’dan alıyor. Bu hafta da yatırım stratejileri FED Başkanı Ben Shalom Bernanke‘nin kendi çelişkili olan fakat özetle esnek para politikalarının yani “bedava para” döneminin bir süre daha devam edeceği izlenimi veren açıklamasına göre şekillendirildi. Son dönemlerin yıldızı altın da bu enflasyonist beklentiden nasibini aldı ve rekorunu yeniledi. Bu yazımı yazmakta olduğum anlarda psikolojik sınırın hemen üstünde, 1.602$ seviyesinde gezinen -1.604 oldu- altın için aslında beklentiler de bu yöndeydi. Amerika ve Avrupa’daki …

Devamını oku »