Pazar , 27 Eylül 2020

Özetle Avrupa

Avrupa’daki borç krizi ve politik açmazlar global sermaye piyasalarını tehdit etmeye devam ediyor. Euro/dolar paritesi 12 Ocak 2011’den sonra ilk kez 200 günlük hareketlik ortalamasını bu şekilde kırdı. Paritede geçen haftalardaki yükselişin sürdürülemeyeceği belliydi. Bugün de 1.4000-1.4050 bandından yukarı olan hareketler pariteyi tekrar yükseltebilirdi (dünkü yükselişi buna bağlıyorum). Politik açmaza tekrar değinmekte fayda var. Avrupalı yöneticiler şu ana kadar yaptıklarıyla kafalarından net bir önlem paketinin belirlenmediğini sinyallerini verdiler. Bu nedenle parite etkileyecek tehditler hala mevcut. Oyuncuların Yunanistan ve İtalya nedeniyle algıladıkları risk seviyesine değinmiyorum bile. Avrupa Merkez Bankası‘nın borç krizi …

Devamını oku »

İtalya’nın Borçları Pisa Kulesini Aştı!

İtalya denince aklımıza çizme, makarna, sert futbol ve “Baba” gelirdi. Ama şimdilerde İtalya denince olası yeni bir euro krizi aklımıza geliyor. Avrupanın cüsseli ekonomilerinden olan İtalyada her an kaos çıkabilir mi? Köşe başlarına sinmiş euro aileleri kendi aralarında riskli bir hesaplaşma yaparken avrupayı yeni bir krize sürükleyebilir mi? Daha düne kadar ha battı ha batacak denen Yunanistan’ın geldiği hüzünlü nokta Avrupa’daki elastikiyeti iyice eritmişti. Bu krizin sarsıntılarına zor katlanan gotik kalelerin İtalya gibi bir devleti sırtlaması olası görünmüyor. İtalyanın borç krizine girmesi Euro’nun çöküşü olur diyor kimi köşe yazıları. Belki …

Devamını oku »

Credit Default Swap Nedir?

Credit Default Swap (CDS), son zamanlarda gazetelerin ekonomi sayfalarında ismi en çok telaffuz edilen enstrümanlardan biri. Tanımlamak gerekirse, borçlu pozisyondaki kurumun borcunu ödeyememe ihtimaline karşı alacaklının hakkını garanti eden kıymetli evrak, bir nevi borç sigortası. Tanım üzerinden gidecek olursak, eğer bir kurumun borcunu ödeyememe ihtimali artmaktaysa CDS fiyatının yükseleceğini, tersi durumda azalacağını söylemek yerinde olur. Özellikle kamu borçlarına yönelik çıkarılan CDS’ler bugün ekonomiyi yorumlayabilmek için önemli bir veri oluşturuyor. Nitekim, gelişme kaydederek istikrarlı bir büyüme trendine giren ekonomilerde kamunun borç ödeme gücünün artması CDS fiyatlarını düşürürken, istikrarsızlık ve kriz ortamına …

Devamını oku »

Yumurta Kabuğu Sendromu

Burada yumurta kabuğuna benzetilen Avrupa’nın finansal sistemi. Avrupa finansal sistemi temeli itibari ile etkin fakat yeterince sağlam değil ki zaten borç kriziyle birlikte bu iyice ayyuka çıkmış durumda. Bireysel kazanımlarla büyük sistematik kayıpların yaşandığı ince bir uçuruma da benzetilebilir bu piyasalar. Avrupa’daki piyasalara getirilebilecek diğer bir eleştiri de devlet varlıklarına çok bağımlı olması yani devlet tahvili, hazine bonosu vb. kağıtlarının değerlerinde yaşanan dalgalanmaların piyasaları derinden etkilemesi. Bu yüzden finansal sistem de borçlu ülkelerin tek başlarına ayakta kalıp kalamamalarına göre şekilleniyor. İspanya ve İtalya başlarının çaresine bakacak. Yunanistan default olduğunda, İrlanda’da …

Devamını oku »

İtalya Pariteyi Nereye Götürür

Avrupa’da son bir yıldır ekonominin en önemli konusu periferi ülkelerin yaşadıkları borç krizleri. Yunanistan’da olanları hepimiz biliyoruz zaten artık. Diğer ülkeler arasında da İrlanda ve Portekiz bozulmuş ekonomiler kategorisinde ellerinde bayraklarla ilerlerken onları İspanya ve İtalya takip ediyor. Bu arada, Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, Avrupa Birliği´nin üst düzey yetkililerini Yunanistan için ikinci kurtarma paketini ve İtalya üzerindeki piyasa baskısı konusunda büyüyen endişeleri görüşmek üzere acil toplantıya çağırdı. İtalya üzerindeki piyasa baskısı ve Euro’daki değer kaybını burada masaya yatırmak gerekiyor. Geçen hafta Jean Claude Trichet (ECB Başkanı) faiz artış …

Devamını oku »

Yunanistan’ın Vergi Sorunu

Geçtiğimiz hafta Yunanistan parlamentosu kemer sıkma planını oylarken, meclis binasının hemen dışında polis ve eylemciler birbirlerine karşılıklı göz yaşartıcı bombalar atıyordu. Bunları New York‘tan canlı yayında izleyen Wall Street traderları ise oylamada “evet” sonucu çıkmasıyla birlikte havalara uçuyordu. Piyasanın beklentisi gerçekleşmişti ve haberleri satmanın tam zamanıydı. Yunanistan kamu borcunu çekmesi gereken seviye milli gelirinin %60’ı. Bu kemer sıkma planıyla bunu gerçekleştirebilir mi? Zor. Zira ülkenin 30 yıl boyunca %5 bütçe fazlası yaratması gerekiyor. Yıllarca bütçe rakamlarını manipüle etmelerini, yabancı bankaların bu hoyrat kamu anlayışını finanse etmesini bir kenara bırakırsak, karşımıza …

Devamını oku »

6 Aylık İMKB Performansı

Yıl başında parasını borsada değerlendirenler şu anda zarardalar. 2011 yılının ilk altı ayında İMKB100 endeksinin performansına baktığımızda ciddi dalgalanmalar göze çarpıyor. Yukarıdaki grafikte görüleceği üzere yılın ilk iki ayında İMKB100 endeksi, sırayla %4,13 ve %3,15 geriledi, özellikle Şubat ayının sonundaki aşağı yönlü hareket dikkat çekici. Buna karşılık Mart ve Nisan aylarında müthiş bir performans gösteren borsamız, “sell in May, go away” mottosunun hakkını verecek şekilde aşağı yönlü ciddi bir harekete geçti ve Mayıs ayını %8,96lık düşüşle kapadı. Haziran ayında olan seçimlerden beklenen sonuç önceleri yukarı yönlü hareketlere neden olsa da, …

Devamını oku »

Hard Discount Sistemi

Evlerimizin kapılarında kapıyı açacak kişiden önce süpermarketlerin indirimli ürün broşürleri bizi karşılar oldu son yıllarda. Son zamanlarda mahalle aralarında açılan, satış hacimlerini gittikçe büyüten, kahraman bakkal amca imajını tarihe gömen süpermarketlerin broşürlerinden bahsediyorum. Pazarlama literatüründe hard discount denilen, adından anlaşılacağı üzere yüksek indirimleri fiyatlama stratejisine dahil edip buna göre pazarlama karmasını oluşturan bu sistem, süpermarketleri hepimizin hayatına çıkmayacak şekilde soktu. Şu pazarlama literatürüne biraz daha değinmekte fayda var. Pazarlama karmasında bahsedelim. Bu karma 4 temel öğeden oluşuyor. Ürün (product), fiyat (price), tutundurma (promotion) ve dağıtım (place). Bu öğelerin pazarlamanın geçirdiği …

Devamını oku »

Çin’de Ücret Artışları Devam Ediyor!

Merhaba değerli okurlarımız. Uzun zamandır yönümüzü kuzey batıya çevirmiş ve Yunanistan sınırında patlayan kriz dağlarını gözlemlemeye başlamıştık. Oysaki uzakta, yani Asya’nın en uç kesiminde, ejderhalar ülkesinden de bir takım çıtırtılar geliyor. Ucuz işçi gücü efsanesi artık tükeniyor. Hatırlarsınız, Çine ayak basan ilk işadamı kabilelerimizin nesiller boyu gelen hikayelerine göre Çin’de insanlar aylık 10 dolara çalışırmış, bir fabrikada ustabaşı kime kıl giderse onu kovar hemen giden işçinin yerine kapıda bekleyen işsizlerden biri geçermiş gibi hikayeler vardı. Ama artık zaman değişti. Artık Çin’de bazı çalışanlar memnuniyetsizlikten dolayı intihara bile kalkışabiliyor. Bu durum özellikle …

Devamını oku »

Inside Job

2008’de Amerikan finans sektöründe yaşanan ve etkileri bütün dünyada hissedilen krizi belgeselleştirmek akla gelmeyecek bir fikir olmasa da Charles Ferguson adlı yönetmen tarafından kotarıldığında ortaya bir saat elli dakika boyunca ilgiyle izlenecek bir yapıt çıkmış. Belgeseli ilk kez Oscar adayı olduğunda duymuştum, ödülü kazandıktan sonra da izlemek farz olmuştu zaten. Öncelikle prodüksiyon harikası olduğunu söyleyeyim bu yapıtın, zira iki milyon dolarlık da bit bütçesi var (Afişteki yirmi trilyon dolarlık ifade de çok anlamlı). Seslendirmeler “Bourne Identity“, “The Departed” gibi filmlerden tanıdığımız Matt Damon yapmış. Harvard’tan edebiyat alanında diploma almış bu …

Devamını oku »

Arjantin Krizi

Ekranda beliren çocuğa “IMF nedir?” diye soruluyor. Anne babaların çok iyi tanıdığı IMF hakkında çocuktan ilgisiz yanıtlar geliyor: “IMF bir at cinsidir, yok yok, bir uydudur, yoksa ülke mi?”. Sonra da bir ses izleyicilere şöyle sesleniyor: “Biz çocuklarınızın ve onların çocuklarının IMF’nin ne olduğunu öğrenmek zorunda kalmamaları için çalışıyoruz”. Jude Webber ve Richard Lapper‘ın yazdığı, 25 Ekim 2007’de Financial Times‘ta yayınlanan “It Won’t Be Easy… No Tears for the IMF as Fesity Argentina Await Its Next Evita” adlı makalede, Arjantin’de cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi yayınlanan, biraz da popülizm kokan bu reklamda …

Devamını oku »

Euro’da Son Durum

Bugün AB ülkeleri Yunanistan’ı konuşmak için toplanıyor. Beklentiler Almanya Şansölyesi Angela Merkel‘in Yunanistan’a yardım konusunda ikna edilmesi yönünde. Bugün eski FED Başkanı Alan Greenspan‘dan da Yunanistan’ın temerrüde düşmesinin felaket yaratacağı açıklaması geldi. Öte yandan IMF Başkanvekili John Lipsky‘nin yardım konusunda istekli olduğunu görüyoruz. Beklentiler Euro’nun güçleneceği yönünde. EUR/TL paritesinin bu noktada sonra 2,35’e kadar gitmesi mümkün. EUR/USD paritesinde de 1,42 üstü direnç noktası olarak kabul edilebilir. Bu gelişmeler Avrupa borsalarında da, İMKB’de de olumlu bir etki yaratarak alımlar getirebilir. Bugün piyasa iyi takip edilmeli. Zira bu senaryo AB toplantısından gelecek olumlu …

Devamını oku »

Helenik Masalın Sonu

Ekonomik krizler yüzünden insanların parlemento binalarını kuşatmaları 10 yılda bir izlediğimiz bir hikaye. Tarihin bu kez tekerrür ettiği yer çok da yakınlarda bir yer, Yunanistan. 2009 rakamlarına göre Yunanistan 310 milyar $ ile dünyanın en büyük 27. ekonomisiydi, aynı zamanda satın alma gücü paritesi en yüksek 34. ülkesiydi. Bugün ise işsizliğin %14’ü geçtiği, insanların kaotik eylemlerle hükümeti istifaya davet ettiği bir ülke. Yunanistan’ın içine girdiği bu girdaptan nasıl çıkacağı büyük merak konusu. Daha önce kredi derecelendirme kuruluşlarının yaptığı “eğer Yunanistan’ın alacaklıları kendi rızalarıyla dahi yeniden yapılandırma isterse bunu default olarak …

Devamını oku »

Libya’dan Yükselen Petrol Ateşi

Kimilerine göre içerisinde bulunduğumuz yüzyılın en büyük siyasi manipülasyonlarından biri, kimilerine göre ise doğal halk hareketleri. Ancak şu bir gerçek ki Kuzey Afrika ve Ortadoğu’da son iki ayda yaşananlar yıllar sonra tarih kitaplarında derinlenmesine irdelenecek olan vakalar. Tunus’ta başlayıp kısa zamanda bölgede pekçok ülkeye yayılan halk ayaklanmaları, demokrasi çıtası çok alçaklarda gezinen ülkelerin başlarındaki diktatörlerin (ya da aynı niteliğe sahip insanların) politikalarının kaçınılmaz sonucu olarak görülebilir. Bununla birlikte bu akımın yayılmasının ardında farklı güçler arayacak komplo teorisyenleri illa ki olacaktır. Biz konumuzla alakalı olarak bu siyasi belirsizlik ortamının ekonomiye etkileri …

Devamını oku »

QE3 : Olasılığın Ötesinde

Piyasalarda son zamanların en popülertartışma konularından biri, üç numaralı nicel gevşeme paketinin (QE3) gelip gelmeyeceği. Konuşulanlara bakacak olursak gelmeyecek. Tabi bu noktada QE2’nin benzer tartışmalara sebep olduğunu fakat gerçekleştiğini hatırlayalım. QE3’nin önündeki büyük politik engeller var. Önümüzdeki yıl seçime gidecek olan ABD’de bir taraftan Cumhuriyetçiler gevşek para politikalarına karşı seslerini giderek yükseltirken, Ben S. Bernanke‘nin ciddi bir siyasi risk alarak yeni programı hayata geçirmesi zor. Ben S. Bernanke, geçmişte özellikle Japon ekonomisiyle ilgili yaptığı akademik çalışmalarla tanıdığımız bir ekonomist (ASSA toplantısı için hazırlanmış “Japanese Monetary Policy” adlı çalışmaya buradan ulaşabilirsiniz, …

Devamını oku »