Pazartesi , 13 Temmuz 2020

Tarım ve Hayvancılık Sektörünün Yeni Problemi Nöbet Tutan İnekler!

Sizler rahat koltuklarınızda etrafa bağırıp çağırırken, yok falanca kötü, filanca uğursuz gibi ithamlar savururken, vicdanlarınızın sızlamadığı, akıllarınızın düşünmediği bir konuya değinmek istedim. Soruyorum sizlere bu dünyada bir tek siz mi yaşıyorsunuz? Bir tek sizin mi hakkınız yeniyor, sizin mi savcılarınız görevden alınıyor, kimliksiz gizli güçler sizi mi devirmeye çalışıyor,  sizin ki can da ineklerin ki patlıcan mı? Evet inekler, ülkemizde doğumuzda Siirt ilimizde inekler gözleri uyku görmeksizin, gündüzleri hizmet ettikleri yetmez gibi geceleri de nöbet tutuyorlar. Uykusuz ve soğuk kaldırımlarda gecenin renginin değil yorgunluğun kararttığı gözleri sizin içinizi sızlatmıyorsa size …

Devamını oku »

BlackRock: Piyasanın Monoliti

The Economist‘te yer alan bir yazı dikkatimi çekti. ABD’de finansal sistemdeki rekabet eksikliği ile ilgili yazıdan sonra da burada bahsetmek istedim. BlackRock , Inc. ABD menşeli dev bir yatırım şirketi. Yatırım danışmanlığı ve risk yönetimi gibi hizmetler vermekteler. Dünyanın en büyük portföyüne sahipler: 2009’da Barclays Global Investors‘ı satın alan BlackRock, üçüncü çeyrek sonunda yönetimi altında toplam 4,096 trilyon dolarlık bir varlığa sahip. Bu tutardaki bir varlık onları dünyanın bütün bankalarından, sigorta şirketlerinden ya da hedge fonlarından daha büyük yapıyor. 1988 yılında kurulmuş olan şirket çok kısa bir zaman içerisinde böyle …

Devamını oku »

Hisselere “Tapering” Etkisi

Bu ay, önümüzdeki Mart ya da Haziran ayı… Ne zaman olacağını bilmiyoruz ama Fed, varlık alım programını yavaşlatacak ve sonrasında da durduracak. Sonrasında yeni QE’ler gelecek mi bilmiyoruz ama güçlü sinyaller veren Amerikan ekonomisi Fed’in cömert imajını zedeleyecektir. Fed’in en büyük korkusu piyasalar (bkz. Bankaların Fed politikaları üzerinde etkileri). Fed yetkililerinin her açıklamada vermeye çalıştığı mesaj “tapering”in (yani varlık alım programını yavaşlatmanın) sıkılaştırıcı bir politika olmadığı. Gerçekten de öyle fakat piyasanın algı mekanizması bu şekilde çalışmıyor. Önümüzdeki zaman diliminde Fed’in “tapering”e başlamak için işsizlikte verdiği %6.5’lik eşik oranın önce %6’ya, …

Devamını oku »

Tarım Dışı İstihdam Nedir (!)

Tarım dışı istihdam verisi sonrası piyasada neler olacak? Bunu bilmek zor ama daha önce ne olduğunu bakabiliriz: Veri açıklanmadan tam 62 milisaniye önce altın pozisyonları boşalabilir, şaşırtıcı gelebilir ama aslında böyle bir şey olmadığında şaşırmak gerekiyor. Bono piyasasında datanın açıklanmasından 482 milisaniye önce ciddi bir şok yaşanıyor ve 5 saniyelik süreden neredeyse işlem olmuyor. Hisse senetleri piyasasında olan da farklı değil. Verinin açıklanmasında milisaniyeler önce algoların girdiği yoğun satış işlemleri, bir anda likiditenin kaybolması, ardından alımların başlaması. S&P500 Futures sözleşmelerinde de boşluklu satışlar, bir anda işlemlerin durması ve sonra tekrar …

Devamını oku »

Abepolitics

Jeopolitik gelişmeler gezegenin bir bölümünü ana gündem maddesi yapmıştır her zaman. Bundan bir yıldan daha fazla zaman önce bugünlerde yapılan yorumları blogda yapmıştık, bkz. Yeni Ortadoğu: Güneydoğu Asya. Japonya-Çin-Pasifik ile Türkiye-Yunanistan-Ege analojisi üzerinden bölgedeki gelişmeleri anlatmaya çalıştığımız bu yazıyı okumanızı tavsiye ederiz. Gelelim bugüne. Bölgede neler olduğunu artık küresel politik gelişmeleri izleyen basının daha sık düştüğü notlarla artık hepimiz biliyoruz. Özellikle Japonya tarafından bakarak önemli bulduğum bazı gelişmeleri derliyorum: İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Japonya verdiği ağır kayıplardan ders alarak anti-militarist bir anayasa hazırladı (Neredeyse bütün anayasaları ordu mensupları tarafından yapılmış …

Devamını oku »

Too Big To Fail

Too big to fail yurt dışında iflas etmeleri halinde ekonomiyi çökertecek kadar büyük olan finansal kurumlar için kullanılan bir ifade. Son zamanlarda bu tabirin neden olduğu ahlaki tehlikenin boyutlarının hemen hemen hepimiz farkındayız. Batmaları halinde ekonomiyi derinden etkileyeceklerinin farkında olan bankacılar ya da banksterlar bu durumu lehlerine kullanmada hiç de geri durmuyorlar ve durum kötüleştiğinde kurtarıcı olarak Fed gibi kurumların yetişeceklerini bildikleri için büyük riskler alabiliyorlar. Ceza almıyorlar mı? Evet alıyorlar. 800 milyar dolarlık bir fatura çıkaran krizin sebebi olan bankalar toplamda 25 milyar doları geçmeyecek cezalar alırken Fed’in onlara …

Devamını oku »

ABD Piyasaları Üzerine Vol II

ABD piyasaları üzerine bir yazı daha yazarak kafa karışıklığını artırmayı planlıyorum. Öncellikle Shiller F/K’sını sizlerle paylaşacağım. Piyasalar üzerine geliştirdiği endekslerle bildiğimiz Nobel Ödüllü Robert Shiller, nasıl konut piyasası için Case-Shiller Endeksini hazırladıysa, hisse senetleri piyasasın için de aynı şekilde bildiğimiz F/K’ların enflasyonla düzeltilmiş halini hazırlamış. Bu endeksin durumu da o kadar kafa karıştırıcı ki, henüz 90’ların sonundan ya da tarihin en büyük krizlerinden birinin, 2008 Lehman çöküşünün (ekonomik toparlanmaya rağmen) gerisindeyiz. Öte yandan, 1987’de Kara Pazartesi (çok ani yaşanmış bir çöküştür) şu bulunduğumuz seviyenin altında yaşanmış, 25.42’lik F/K ile 1928’in …

Devamını oku »

ABD Piyasaları Üzerine

Son zamanların en çok sorulan sorusu ABD piyasalarında bir balon oluşup oluşmadığı. Peki ABD piyasalarında bir balon var mı? Balonlar üzerine bu kadar sorgulamanın yapıldığı bir ortamda bir balon oluşması mümkün müdür şekildeki bir soruyla cevap verilebilir bu soruya. Öte yandan, özellikle Amerikanların bazı tecrübeleri ki, bunlar kredi kartı borcu transferleriyle ilgili duyuruların, gayrimenkul reklamlarının, otomobil finansmanı şirketlerinin tüketicilere yoğun ilgisinin ya da yatırımcılarına hisse senedi fonunu öneren bir fon yöneticisinin televizyonlarda daha sık belirmesi, piyasada ciddi bir balon oluştuğunu hissettirecek cinsten. İktisat biliminde itibari para, kağıt para ya da …

Devamını oku »

Summers ve Krugman

Larry Summers geçtiğimiz günlerde  IMF Ekonomik Forumunda oldukça ilgi çekici bir konuşma yaptı (videosu aşağıda). Konuşmasında değindiği esas nokta, ABD ve AB ekonomilerinin Japonya’da görülene benzer bir süreklilik arz eden bir durağanlığa girebileceği idi. Bu açıklaması ile aynı zamanda ekonomide bir dönüşüm bekleyen yaklaşımlara karşı da net bir tavır takınıyordu. Aslında Larry Summers gayet basit bir şeyden bahsediyor. Evet, ABD’de daha önce de hisse senetlerinde, emtialarda, şirket karlılıklarında hatta tahvil piyasalarında ciddi balonlar görülmüştü fakat ekonomi aşırı ısınma yönünde sinyaller vermemişti. Diğer bir deyişle, kredi, varlık ve istihdam oluşan balonlara …

Devamını oku »

Altman’ın Z Skoru

Arada piyasa gelişmelerinden kopup akademik dünyaya dönmenin faydalar getireceğine inanıyorum. Bu arada finansın bir bilim dalı olarak ele alınıp mühendisliğinin oluşturulması garipseyen muhafazakar bir epistemoloji yaklaşımına sahip olsam da matematik, iktisat, psikoloji gibi disiplinlerdeki çalışmalara test edilebilme imkanı tandığından finans alanındaki çalışmaların mutlaka önemsenmesi gerektiğini düşünüyorum. Bugünkü konu aslında akademik bir araştırmanın ürünü olarak ortaya çıkıp piyasa tarafında da çok kullanılan basit bir temel analiz yöntemi. Burada da ufaktan bir temel analiz – teknik analiz tartışmasına girmeyi yerinde buluyorum. Açıkçası bu tartışmada net bir tutum takınmasam da genellikle teknik analizden …

Devamını oku »

OECD Küresel Ekonomik Raporu

OECD’nin dün açıkladığı küresel ekonomik görünüm raporu piyasaları seyri konusunda hayli belirleyici oldu. Bu yüzden rapora ana hatlarıyla değinmekte fayda var. Raporun ana fikri gelişmekte olan ülkelerde ekonomik bir gerileme yaşanırken gelişmiş ülkelerde özellikle ABD’de ekonomik aktivitenin tekrar hızlanacağı. Brezilya, Rusya ve Güney Afrika için 2014 sonu büyüme tahminleri aşağı yönlü olarak %1.3 oranında revize edilmiş ki bu son derece önemli bir değerlendirme. Aşağıdaki listede OECD’nin, BRICS ülkeleri için Mayıs ayında yaptığı tahminleri ve şimdiki revizyonları görebilirsiniz. OECD altı aydaki bu değişimi yapısal sorunlara bağlamakta. Buna göre çalışan nüfus artışındaki …

Devamını oku »

Global Makro Trendler

Blogda ara ara kayda değer infografiklere yer veriyoruz. Bu kez bir örnek de Deutsche Bank’tan geliyor. Deutsche Bank analistleri yılın son çeyreği için küresel görünümü özetleyen harika bir görsel hazırlamış. ABD’de beklendiği gibi Fed’in para politikası uygulamaları ve politik açmalar ön plana çıkıyor. Fed’in son çeyrekte varlık alım programını değiştirmeden devam etmesi artık kesin gibi, yeni yılın başında ise bütçe ile ilgili olarak politik açmaz tekrar ortaya çıkabilir hatta görüşmeler tıkanırsa yeni bir hükümet kapanışı söz konusu olabilir. Avrupa tarafında da ekonomik verilerin iyileşme sinyalleri verip vermeyeceği öne çıkıyor. Buna …

Devamını oku »

Piyasalarda Haftalık Gelişmeler

Bu hafta piyasalarda önemli gelişmeleri izliyor olacağız. Bunların başında Avrupa Birliği ile Çin arasında yapılmaya başlanacak olan ticaret işbirliği toplantılar geliyor. Bu ek olarak özellikle Rusya’nın üçüncü çeyrek büyüme rakamı gelecek önemli bir veri. Bunun dışında Taylanda, Şili, Venezuella, Meksika ve Peru’dan da üçüncü çeyreğe ait büyüme oranlarını göreceğiz. Pazartesi (bugün) Varşova’da uluslararası kömür ve iklim toplantısı yapılacak. Katılımcılarının kömür üreticileri, politikacılar, akademisyenler ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileri oacak olan bu toplantıdaki söylemler enerji piyasasında ham madde tarafında yer alan varlıkların fiyatlanmasında etkili olabilir. Petrol Konseyi’nin toplantısı ise Londra’da yapılacak. …

Devamını oku »

GOP Erimeye Devam Ediyor

ABD’den emek piyasasından gelen veriler gelişmekte olan piyasalarda (GOP) yıl sonu rallisi umutlarının rafa kalkmasına neden oldu. Brezilya, Güney Afrika ve Endonezya’da para birimleri geçen haftadan itibaren %5’e yakın değer kaybetti. Keza Türk Lirası, Meksika Pesosu ve Rus Rublesinde de durum farklı değil. Citigroup stratejistleri gelişmekte olan piyasalarda geçtiğimiz Mayıs ayında yaşanana benzer bir satış baskısı oluştuğunu raporlarında belirtiyorlar. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz Mayıs ayında da Fed, varlık alım programının yavaşlatılacağını dair benzer bir sinyal vermiş, hemen ardından GOP’ta sert satışlar gözlenmişti. Diğer bir görüş, Amerikan Dolarındaki değerlenme ve faizlerdeki artışla …

Devamını oku »

Küresel Piyasalarda Bu Hafta

Küresel piyasaalar haftaya ABD ekonomisinde belirginleşen düzelme sinyallerin sağladığı iyimserlik ile başlarken bir yandan da Fed’in varlık alım programında yavaşlamaya gitmesi ihtimalinden doğan tedirginlik de yatırımcı duyarlılığını etkiliyor. Avrupa’da hisse senetleri hafif yukarı doğru bir yatay seyir izlerken giriş cümlemi doğrululuıyor. Öte yandan, ECB’nni faiz indirim kararı ardından paritede sakin bir seyir hakim, EUR/USD’de 1.3395’ler test edilirken altın fiyatlarında yukarı yönlü bir eğilim mevcut. ABD’de S&P500’ün de yatay bir açılış ile güne başlaması bekleniyor. ABD’nin üçüncü çeyrek beklentileri aşan bir büyüme kaydeymesi ve Ekim ayında tarım dışında 204 bin yeni …

Devamını oku »