Perşembe , 26 Kasım 2020

Editor

TCMB’nin Kararları

TCMB Para Politikası Kurulu dün olağanüstü bir toplantı düzenleyerek ekonomistlerin sürpriz olarak nitelendirdiği kararlar aldı. TCMB’nin aldığı kararları önce bir özetleyelim: Aynı zamanda politika faizi olan haftalık repo faizleri %6,25’ten 50 baz puan aşağı çekilip %5,75’e getirildi. Repo ihalelerinde bankaların verebileceği teklifleri, repo ihalesinde verilecek toplam para miktarının yüzde 20’si ile sınırladı. Gecelik vadede faiz koridoru daraltıldı.Gecelik %1,5’lik faizden borçlanan Merkez Bankası bu oranı %5’e çekti. Geleceik borç verme faiz oranı ise %9’da kaldı. Böylelik faiz koridoru 7,5 puandan 4 puana inmiş oldu. Geçen yıl Kasım ayından beri izlenen “sıcak …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Türkiye

Artık kabul etmekte fayda var; ekonomimiz ısındı. Varolan büyüme modelinin sürdürülebilir olmadığını görmek zor değil. Diğer taraftan ekonomi ısındığı için pılımızı pırtımızı toplayıp banliyöye yerleşmemiz de gerekmiyor. 2010 Kasım ayından itibaren Merkez Bankası‘nın uygulamakta olduğu para politikası da çok net bir şekilde başarısız oldu. Faiz oranı artırması beklenen Merkez Bankası‘nın belki(!) politik baskı altında kalarak modern merkez bankacılığında pek de uygulanmayan mevduat munzam karşılıklarında art arda uygulanan artışlar sonuçlar irdelendiğinde pek bir işe yaramadı. Bu noktaya sonra değineceğim. Şimdi en temel noktada başlayarak adım adım Türkiye’nin büyüme modelini inceleyim. İktisada …

Devamını oku »

Kurtuluş Reçetesi: Brady Tahvilleri

Neredeyse imkansız ama Yunanistan’ın borçlarına varolan ekonomik yapısıyla sürdürülebilirlik kazandırma çalışmaları halihazırda devam ediyor. Bugüne kadar da konuyla ilgili olarak da ortaya atılan en kayda değer çözüm önerilerinden biri Yunanistan için hazırlanacak olan “Brady Tahvilleri” oldu. Peki nedir bu Brady Tahvilleri? Onu önce açalım. Bu tahviller 1980lerin sonunda Latin Amerika ülkeleri tarafından krizden çıkış için kullanıldı. Adını da o dönem ABD Hazine Başkanı olan Nicholas Brady‘den alıyor. Bu tahviller özünde swap mantığında çalışan bir borç değiştirme planı, normal devlet tahvilleriyle değiştirilirler, genelde de ön tahvilin değerinin altında kalırlar, arada bir …

Devamını oku »

FX Piyasalarında Güvenli Limanlar

Avrupa’daki periferilerin yaşadıkları borç krizleri ve ABD’deki borç tavanı (debt ceiling) bilmecesi piyasalardaki risk algılamasını yukarılara taşırken çeşitli yatırım enstrümanlarını “güvenli liman” (safe haven) haline getirmeye devam ediyor. Altın dışında İsviçre Frangı ve Japon Yeninin değerlenişini son günlerde hep birlikte izliyoruz. Avrupalı yatırımcı için her zaman güvenli liman olan İsviçre Frangı (CHF), bu kriz döneminde de bu özelliği ile ön plana çıktı. Yukarıdaki grafikte de CHF’nin son bir yıldır değerlenme trendinde olduğunu görüyoruz. Birbirine yaklaşan 50-200 günlük ortalamalar her defasında  bu değerleniş için itici güç oluşturuyor. Şunu da belirtmekte fayda …

Devamını oku »

Parite Nereye Gider ?

İşlem gününü 1.4370’lerden kapayan Euro/Usd paritesinde 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamanın üzerinde seyrediyor epey zamandır. Bu iki hareketli ortalama birbirine yaklaştığında da paritede yukarı yönlü hareketler gözlemleniyor. Avrupa’daki borç krizinin her defasında geçici önlemlerle gideriliyormuş gibi gözükmesi Euro’yu kısa vadede destekliyor ve pariteyi yukarı çekiyor. ABD’de ise borç tavanının yükseltilip yükseltilmeyeceği hususunda yaşanan siyasi tartışmalar doların değer kaybında etkili. Haftaya paritede koridorun giderek daralacağını öngörüyorum. Bugün İspanya’dan PPI Endeksi dışında neredeyse olumlu bir veri gelmedi, ABD’de toplu işten çıkarmaların sayısı beklenenden azdı -her ne kadar piyasaların pek ilgilenmediği bir …

Devamını oku »

21 Şubat’tan 21 Temmuz’a

Türkiye ekonomisi tarihinin en derin krizlerinden birini 21 Şubat 2001’de yaşamıştı. Milli Güvenlik Kurulu’nda dönemin cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer‘in Başbakan Bülent Ecevit‘e anayasa kitapçığı fırlattığının ortaya çıkışı zaten gergin olan piyasalarda Türkiye ile soru işaretlerini daha da artırmış ve spekülatif bir sermaye hareketinin kıvılcımı haline gelmişti. Önceden peg edilmiş olan pariteler dalgalanmaya bırakılmış, borsa günü -18% de kapamış ve gecelik faiz oranu %7500’e çıkmıştı. O döneme dair Türkiye’nin bir günde ne kadar fakirleştiğine dair verileri çeşitli kaynaklardan elde edebilirsiniz. 2001’den sonra Türkiye ekonomisi Kemal Derviş ve IMF programlarına bağlı kalarak …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Brezilya

Son zamanlarda Türkiye ekonomisi için de çokça kez dile getirilen bir sorun ısınma (overheating). Sadece Türkiye için değil gelişmekte olan ülkelerin başta gelen sorunlarından biri ekonomilerinin ısınması, gelişimleriyle örnek alınan BRIC ülkeleri dahil. Öncelikle ekonominin ısınması ne demek? Onu tanımlamamız lazım. Ekonominin ısınması büyüyen ekonomilerin bunu uzun vadede sürdürülemeyecek dinamikler üzerinden sağlayıp bir şekilde ulusal gelir artışlarında balonlar yaratmasıdır. Gelişmekte olan bir ülkenin, ekonomisini sağlıklı bir şekilde büyütebilmesi bunu yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde sürdürebilmesine bağlıdır. Ancak bazı gelişmekte olan ülkeler büyüme modellerini sürdürülemeyecek temeller üzerine kurarak orta-uzun vadede kriz …

Devamını oku »

Altında Rekorlar Silsilesi

Son birkaç haftadır piyasayı takip edenler en önemli haberleri Cuma geceleri, bizde piyasalar kapandıktan sonra, Atlantik Okyanusu’nun karşı yakasından, Amerika’dan alıyor. Bu hafta da yatırım stratejileri FED Başkanı Ben Shalom Bernanke‘nin kendi çelişkili olan fakat özetle esnek para politikalarının yani “bedava para” döneminin bir süre daha devam edeceği izlenimi veren açıklamasına göre şekillendirildi. Son dönemlerin yıldızı altın da bu enflasyonist beklentiden nasibini aldı ve rekorunu yeniledi. Bu yazımı yazmakta olduğum anlarda psikolojik sınırın hemen üstünde, 1.602$ seviyesinde gezinen -1.604 oldu- altın için aslında beklentiler de bu yöndeydi. Amerika ve Avrupa’daki …

Devamını oku »

Özetle Avrupa

Avrupa’daki borç krizi ve politik açmazlar global sermaye piyasalarını tehdit etmeye devam ediyor. Euro/dolar paritesi 12 Ocak 2011’den sonra ilk kez 200 günlük hareketlik ortalamasını bu şekilde kırdı. Paritede geçen haftalardaki yükselişin sürdürülemeyeceği belliydi. Bugün de 1.4000-1.4050 bandından yukarı olan hareketler pariteyi tekrar yükseltebilirdi (dünkü yükselişi buna bağlıyorum). Politik açmaza tekrar değinmekte fayda var. Avrupalı yöneticiler şu ana kadar yaptıklarıyla kafalarından net bir önlem paketinin belirlenmediğini sinyallerini verdiler. Bu nedenle parite etkileyecek tehditler hala mevcut. Oyuncuların Yunanistan ve İtalya nedeniyle algıladıkları risk seviyesine değinmiyorum bile. Avrupa Merkez Bankası‘nın borç krizi …

Devamını oku »

Credit Default Swap Nedir?

Credit Default Swap (CDS), son zamanlarda gazetelerin ekonomi sayfalarında ismi en çok telaffuz edilen enstrümanlardan biri. Tanımlamak gerekirse, borçlu pozisyondaki kurumun borcunu ödeyememe ihtimaline karşı alacaklının hakkını garanti eden kıymetli evrak, bir nevi borç sigortası. Tanım üzerinden gidecek olursak, eğer bir kurumun borcunu ödeyememe ihtimali artmaktaysa CDS fiyatının yükseleceğini, tersi durumda azalacağını söylemek yerinde olur. Özellikle kamu borçlarına yönelik çıkarılan CDS’ler bugün ekonomiyi yorumlayabilmek için önemli bir veri oluşturuyor. Nitekim, gelişme kaydederek istikrarlı bir büyüme trendine giren ekonomilerde kamunun borç ödeme gücünün artması CDS fiyatlarını düşürürken, istikrarsızlık ve kriz ortamına …

Devamını oku »