Perşembe , 26 Kasım 2020

Editor

QE3 : Olasılığın Ötesinde

Piyasalarda son zamanların en popülertartışma konularından biri, üç numaralı nicel gevşeme paketinin (QE3) gelip gelmeyeceği. Konuşulanlara bakacak olursak gelmeyecek. Tabi bu noktada QE2’nin benzer tartışmalara sebep olduğunu fakat gerçekleştiğini hatırlayalım. QE3’nin önündeki büyük politik engeller var. Önümüzdeki yıl seçime gidecek olan ABD’de bir taraftan Cumhuriyetçiler gevşek para politikalarına karşı seslerini giderek yükseltirken, Ben S. Bernanke‘nin ciddi bir siyasi risk alarak yeni programı hayata geçirmesi zor. Ben S. Bernanke, geçmişte özellikle Japon ekonomisiyle ilgili yaptığı akademik çalışmalarla tanıdığımız bir ekonomist (ASSA toplantısı için hazırlanmış “Japanese Monetary Policy” adlı çalışmaya buradan ulaşabilirsiniz, …

Devamını oku »

Kur Savaşlarında Son Perde

Federal Reserve tahvil alım programlarını başlatıp bütün dünyayı Amerikan Dolarına ve enflasyona boğmakta. Bu da daha bu programlar başlamadan önce bile sıkı para politikalarıyla kur savaşlarının tarafı gelişmekte olan ülkelerin karşısına yepyeni bir zoruk çıkardı. Kur savaşları, gelişmekte olan ülkelerin iç piyasalarında ihracat sayesinde artan döviz miktarını Merkez bankalarının kasalarında rezerv olarak kalması suretiyle piyasadan çekilmesine ve kendi kurlarının değer kazanmasına izin vermeyerek ihracat avantajlarını devam ettirmelerine dayanıyor. Bu yöntemi en çok kullan ülke tahmin edebileceğiniz üzere Çin. Çin’in dolar rezervi bu yılın başı itibariyle 2,85 trilyon dolardı ki bu …

Devamını oku »

ABD’de İşsizlik Oranı

Son gelen verilere göre ABD’de işsizlik oranı %9,1. Ülkeyi iyi bilen Selim Atalay bu işsizlik oranıyla seçime girip de kazanabilen başkan yok diyor ki öyle. Kapitalizmin simgesi haline gelmiş plazaların akşamları ışıkları yanmıyor, alışveriş merkezlerinde mağazalar sinek avlıyor, insanlar karamsar ve umursamaz. Dünyanın en büyük ekonomisi vizyonsuz politikalarla girdiği felaket sarmalından bir türlü çıkamıyor. Önce Selim Atalay’ın tarihi bir gerçeği yansıtan önermesi üzerinde duralım. Yukarıda 1948’den bu yana işsizlik oranlarını gösteren grafik var. İzlediğimiz dönem içerisinde işsizliğin yuttuğu başkan Gerald Ford olmuş. %10 üzerine çıkan işsizliği düşüren Ronald Reagan iki …

Devamını oku »

LinkedIn Tarihinin Dibinde

Stanley Kubrick’in 1968’de “2001: A Space Odyssey” en sevdiğim filmlerden biridir. Filmde evrim ile başlayan ve insanın uzaya yayılmasına kadar süregelen dönüşüm konu ediliyor. Filmdeki kötü karakter HAL 9000 ismi verilen bir bilgisayar. Bu bilgisayar Jüpiter’e gitmekte olan ve içerisinde çok önemli bir görevi yerine getirecek olan ekibi taşıyan uzay gemisini kontrol ediyor. Daha sonra bu bilgisayar (ya da sanal zeka) gemideki ekibin başına olmadık belalar salıyor. Filmi epey bir anlattım bu arada. ABD’deki sosyal medya balonu ise Stanley Kubrick’in yarattığı HAL 9000 karakteri kadar tedirgin edici. Sosyal medya balonunu …

Devamını oku »

Türkiye’nin Cari Açıkla İmtihanı

  2011 yılına girildiğinde Türkiye ekonomisi eski bir düşmana tekrar merhaba dedi: Cari açık. Cari açık seviyesinin kriz döneminden çıkış sürecindeki seviyeye geldiği ve bir anda olası bir kriz senaryosunun ana kahramanı olarak hortladığı pekçok ekonomist tarafından defalarca kez dilendirildi. Türkiye ekonomisinin en önemli iki yapısal sorunundan biri olan cari açık artk kronikleşmiş durumda (Diğer sorun işsizlik, kronikleşme konusunda onun için de benzer şeyler söyleyebilirim). Türkiye’nin cari açığıyla ilgili diğer bir enteresan nokta da yorum getirebilme açısından  global ekonomiden ayrılmış durumda olması. Örneğin bir Malezya’da ya da Meksika’da çok fazla …

Devamını oku »

Peki Ya Çin’in Marka İmajı

IMF’nin açıklamasına göre 2016 yılında Çin, ekonomik büyük olarak ABD’yi geride bırakacak. Bunu süper güç devir teslimi ya da hegemonya değişimi olarak yorumlamanın aceleci davranmak ile sığ düşünmek arasında bir eyleme tekabül ettiği kanaatindeyim. Birkaç yıl önce dünya ekonomisinin üçte birini oluşturan, Soğuk Savaş döneminden galibiyetle çıkmış, gezegen üzerinde her alanda hakimiyete sahip olan, gereksinim duyduğu kaynaklara uluslararası vicdanı hiçe sayarak askeri müdahale çözümleriyle ulaşabilen, hesap sorulmayan ve politikalarını endoktrine edebilen bir ülkeydi ABD. Birinci Dünya Savaşından büyük kazanımlarla çıkan ülke artık gücünün doruğundaydı. Çin’in Dünya Ticaret Örgütü üyeliği, yaptığı …

Devamını oku »

Yunanistan Senaryoları

Bu yılın başndan itibaren herkesin farkında olduğu bir şey var ki, o da Yunanistan ekonomisinin artık ölümü bekleyen bir hastadan farksız olduğu. Kime sorsanız “evet Yunanistan batacak” diyor. Öyle de olacak, belki birkaç gün sonra, belki de haftalar ya da aylar sonra. Zaten ne zaman olacağı da umursanıyor mu bilmiyorum, zira kriz sonrası senaryolar hazırlanıyor bile. The Telegraph‘tan Andrew Lilico öngörülerini madde madde sıralamış: Yunanistandaki bütün bankalar borcunu ödeyemez hale gelecek, yani iflas edecek. Hükümet bütün bankaları kamulaştıracak ve bankalardan yapılacak geri çekimleri yasaklayacak. Sokaklara düşecek olan Yunan mevduat sahipleri …

Devamını oku »

QE3 Gelir mi?

Federal Reserve kriz öncesi 2002-06 dönemi arasında resesyon endişeleri sebebiyle gevşek para politikası uygulamıştı. Havasını buradan alan petrol balonu da şiştikçe şişmişti. Daha sonra hepimizin malumu kriz çıktı, şişen balonlar bir bir söndü. Peki krizin reçetesi neydi? FED’in likitide saçması. Quantitive Easing 1 ve 2 programlarıyla tahvil alımı yapan FED bilançosunu 3 trilyon dolara yükseltti. Yine emtia fiyatlarının uçuşa geçtiğine tanık olduk, bu kez senaryonun yıldızı altındı. Princeton ekonomisti Alan Blinder (eski FED ikinci başkanı), Bloomberg’e verdiği demeçte üçüncü Quantitive Easing programının gerekliliğinden bahsediyor. ABD’de istihdamın yükselmesi için daha fazla …

Devamını oku »

İngiltere’nin Bütçe Dengesi

İngiltere ekonomisi bütçe dengesinin bozulması ve 30 yıl sonra yurt içi hasılanın düşüşüyle ciddi endişeler uyandırmıştı. Bu noktadan David Cameron yönetiminden kemer sıkma politikası uygulaması gelmişti. Bu program pek tabii ki Cameron’ın koltuğunda rahatça oturmasını engelleyecek bir karar iken muhalefetin de elini güçlendirecekti. Muhalefetteki muhafazakarlardan Douglas Carwell’dan da önemli bir açıklama geldi. İngiltere’nin krizdeki AB ülkeleri için yaptığı yardımlar kemer sıkma politikasıyla bütçeye sağlanan girdileri geçmiş. Bu durum ülkedeki vergi mükellefleri ve emekliler açısından olumsuz bir durum teşkil etmekte. Hazinede George Osbourne ile Portekiz ve İrlanda yardımlarından sonra Yunanistan’a yapılacak …

Devamını oku »