Çarşamba , 20 Ocak 2021

Ekonomi

Kazanılan Savaşı Kaybetmek

Grafik 90’dan itibaren her ay kaydedilmiş olan yıllık enflasyon oranının grafiği ve 2004 yılıyla birlikte kazanılmış bir zaferin fotoğrafı adeta. 2004’ten itibaren varolan ekonomik atmosferin yarattığı verimli döngünün yan etkisi olan cari açık uğruna feda edilen ise enflasyon hedeflemesi bugün en çok konuşulan konu. Aynı konu bugün Koç Üniversitesi ve TÜSİAD işbirliğinden doğan Ekonomik Araştırma Forumunun düzenlediği konferansta da en çok konuşulan konuydu. Konuşulan konulardan taksonomik bir etiket bulutu oluştursak en büyük karakterlerle yazılacaklar “Merkez Bankasının önceliği cari açık mı olmalı?” ve “enflasyon hedeflemesinden sapma” olur du ki Radikal Gazetesinden Uğur …

Devamını oku »

Yeni Sorun: Enflasyon

2011 yılı Eylül ayında 2003 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi’nde bir önceki aya göre %0,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre %4,53, bir önceki yılın aynı ayına göre %6,15 ve on iki aylık ortalamalara göre %6,00 artış gerçekleşmiştir. Bu açıklama TÜİK‘e ait. Aşağıdaki grafikte de tüketici fiyat endeksindeki yıllık değişim oranları mevcut. Bu da Dolar/TL paritesinin yönü. Merkez Bankası’nın mevduat munzam karşılıklarının artırılmasıyla başlayan deneysel para politikası serüveninde değer kaybeden Türk Lirası’nın ve beklentilerin aksine yükselen enflasyonu iki grafikte de görüyoruz. Bu para politikalarının en çok eleştirilen yönlerinden biri enflasyon …

Devamını oku »

Büyümeye Devam Eden Türkiye

ABD ekonomisinin stagflasyon sürecini girdiği düşüncesi ağırlık kazanıyor. Eurozone’da borç ödeme sorunu büyük ihtimalle iflasla sonuçlanacak. Asya ekonomilerinde ise büyümenin hız kestiğini görüyoruz. İşte böyle bir dünyada Türkiye hızını kesmeden büyümeye devam ediyor. Geçmişteki yazılardan birinde Türkiye ekonomisinin (aşırı) ısınıp ısınmadığından bahsetmiştik. Artık bu konudaki tartışmalar sonlandı gibi. Türkiye ekonomisinin önemli sorunlarından biri olan cari açığın bu ekonominin yapısal bir sorunu olduğunu, normalde bir ülkede çok fazla olarak görülebilecek bir cari açık oranı Türkiye’de normal karşılanabiliyor, bu da aslında Türkiye’nin kendine has demografik ve tüketim alışkanlıklarından kaynaklanıyor. Saruhan Özel cari …

Devamını oku »

Küresel Enflasyon

Enflasyon şu günlerde TCMB’nin para politikaları sonucu ekonomi gündemimizde en çok yer kaplayan konulardan biri. Peki dünyada genel olarak enflasyon nasıl? OECD de bugün küresel enflasyon raporunu hazırladı. Raporu özet olarak geçelim, blogda da böyle bir içerik bulunmalı. OECD’nin raporuna göre küresel enflasyon Temmuz ayında geçen yılın aynı yılına göre  %3,1 oldu. Enerji ve gıda fiyatlarının stabil seyri enflasyona da yansıdı. İşte ayrıntılı grafikler… Dikkat ederseniz yorum yapmadım. Avrupa bankalarının sermaye açıklarını kapatacak olan ECB‘nin para basma prosesinin sonuçlanmasını bekliyorum çünkü.

Devamını oku »

Amerikan Ekonomisine Dair Yalanlar

Ronald Reagan, Dick Cheney, George W. Bush, Gramm–Leach–Bliley Act, finansal deregülasyon, mortgage, Fed, Alan Greenspan, CDO, CDS, Ben Bernanke, Timothy Geithner, Nouriel Roubini, Black Swan, new-normal, Lehman Brothers, Freddie Mac, quantitve easing programları… Amerikan ekonomisinin bugününe gelişinde yukarıda saymış oldığım isimler, mevzuatlar, finansal araçlar ve kavramlar çok etkili oldu. Pekçok kez dünyanın en büyük ekonomisine dair yazılan yazılarda anıldılar. Eminim çoğunuz duymaktan bıkmışsınızdır. Ben de sizi biraz daha bıktıracağım. Bugüne kadar Amerikan ekonomisi ilgili yazdığım pekçok yazı para politikaları ile ilgiliydi. Bu yazılara aşağıdan ulaşabilirsiniz. Şimdi ise ABD’nin maliye politikalarına …

Devamını oku »

Sıfır Büyüme ve Cari Açık

Finansal piyasalarda son yılların en sert hareketleri gözlenirken ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası önemli kararlar alıp sorumluluk gereği iyi bir iletişim kurma adına sürekli basın toplantıları düzenlerken Türkiye ekonomisini önümüzdeki birkaç yılını şekillendirecek makro data akışı da devam ediyor. Merkez Bankası bugün Haziran ayına ait ödemeler dengesine ait verileri açıkladı. Buna göre aylık 7,5 milyar dolar olması beklenen cari açık, 7,55 milyar dolar olarak gerçekleşti ve 2010 yılı Temmuz başından itibaren oluşan 72,5 milyar doları buldu, 2011 yılının başından itibaren ise bu açık 45 milyar dolara ulaştı ve TCMB‘nin yıl …

Devamını oku »

Kredi Notu Bilmecesi

Ekonomi tarihine geçecek bir şey gerçekleşti ve geçtiğimiz Cuma günü dünyanın bir numaralı ekonomisi Amerika Birleşik Devletleri‘nin kredi notu kredi derecelendirme kuruluşu Standart & Poor’s tarafından AAA‘dan AA+‘ya düşüldü ve görünüm negatife çevrildi. Önceleri ütopik bir olgu olarak görülen ABD’nin temerrüt riski ilk kez son dönemlerde konuşulur oldu ve bu not indirimiyle dünyanın bir numarasını kredibilitesi açık biçimde sorgulanır oldu. Not indirimi takiben dünya piyasalarında ciddi düşüşler yaşandı. Özellikle İstanbul Menkul Kıymetler Borsası‘nda “kara Ağustos” olarak adlandırabileceğimiz bir süreç yaşıyoruz. Bununla beraber hala piyasalar tarafından ne kadar anlaşıldığı tartışmalı olan …

Devamını oku »

TCMB’nin Kararları

TCMB Para Politikası Kurulu dün olağanüstü bir toplantı düzenleyerek ekonomistlerin sürpriz olarak nitelendirdiği kararlar aldı. TCMB’nin aldığı kararları önce bir özetleyelim: Aynı zamanda politika faizi olan haftalık repo faizleri %6,25’ten 50 baz puan aşağı çekilip %5,75’e getirildi. Repo ihalelerinde bankaların verebileceği teklifleri, repo ihalesinde verilecek toplam para miktarının yüzde 20’si ile sınırladı. Gecelik vadede faiz koridoru daraltıldı.Gecelik %1,5’lik faizden borçlanan Merkez Bankası bu oranı %5’e çekti. Geleceik borç verme faiz oranı ise %9’da kaldı. Böylelik faiz koridoru 7,5 puandan 4 puana inmiş oldu. Geçen yıl Kasım ayından beri izlenen “sıcak …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Türkiye

Artık kabul etmekte fayda var; ekonomimiz ısındı. Varolan büyüme modelinin sürdürülebilir olmadığını görmek zor değil. Diğer taraftan ekonomi ısındığı için pılımızı pırtımızı toplayıp banliyöye yerleşmemiz de gerekmiyor. 2010 Kasım ayından itibaren Merkez Bankası‘nın uygulamakta olduğu para politikası da çok net bir şekilde başarısız oldu. Faiz oranı artırması beklenen Merkez Bankası‘nın belki(!) politik baskı altında kalarak modern merkez bankacılığında pek de uygulanmayan mevduat munzam karşılıklarında art arda uygulanan artışlar sonuçlar irdelendiğinde pek bir işe yaramadı. Bu noktaya sonra değineceğim. Şimdi en temel noktada başlayarak adım adım Türkiye’nin büyüme modelini inceleyim. İktisada …

Devamını oku »

Kurtuluş Reçetesi: Brady Tahvilleri

Neredeyse imkansız ama Yunanistan’ın borçlarına varolan ekonomik yapısıyla sürdürülebilirlik kazandırma çalışmaları halihazırda devam ediyor. Bugüne kadar da konuyla ilgili olarak da ortaya atılan en kayda değer çözüm önerilerinden biri Yunanistan için hazırlanacak olan “Brady Tahvilleri” oldu. Peki nedir bu Brady Tahvilleri? Onu önce açalım. Bu tahviller 1980lerin sonunda Latin Amerika ülkeleri tarafından krizden çıkış için kullanıldı. Adını da o dönem ABD Hazine Başkanı olan Nicholas Brady‘den alıyor. Bu tahviller özünde swap mantığında çalışan bir borç değiştirme planı, normal devlet tahvilleriyle değiştirilirler, genelde de ön tahvilin değerinin altında kalırlar, arada bir …

Devamını oku »