Çarşamba , 20 Ocak 2021

Ekonomi

Yatırımcıların “Altın” Yıldızı: “İsviçre Frangı”

Havalar Ramazan öncesi hararetli. Mübarek “oruç” öncesi su bidonlarımızı dolduralım diyorduk. Ama Avrupadan gelen kriz dumanları hararetin boyutunu artırdı. İyiliğin, dürüstlüğün hüküm sürmesi gereken Ramazan öncesi çeşitli bahanelerle gıda fiyatlarına verilen zamlar insanların canını sıkarken, Avrupa ve Abd’nin “borç tufanına” düşmesi kaygıları artırıyor.  Edward N. Lorenz‘in dediği gibi “Amazon Ormanları’nda bir kelebeğin kanat çırpması, ABD’de fırtına kopmasına neden olabilir!”. Nedense Abd ve Avrupada ne olsa ters etkisi gelip bizim halkın cebinde patlıyor. Tabi ki Avrupa’nın krize girmesi özellikle bizim ihracatımızı olumsuz etkilemekte. Bunca yıldır bizi içlerine almayan ve her fırsatta …

Devamını oku »

Isınan Ekonomiler: Brezilya

Son zamanlarda Türkiye ekonomisi için de çokça kez dile getirilen bir sorun ısınma (overheating). Sadece Türkiye için değil gelişmekte olan ülkelerin başta gelen sorunlarından biri ekonomilerinin ısınması, gelişimleriyle örnek alınan BRIC ülkeleri dahil. Öncelikle ekonominin ısınması ne demek? Onu tanımlamamız lazım. Ekonominin ısınması büyüyen ekonomilerin bunu uzun vadede sürdürülemeyecek dinamikler üzerinden sağlayıp bir şekilde ulusal gelir artışlarında balonlar yaratmasıdır. Gelişmekte olan bir ülkenin, ekonomisini sağlıklı bir şekilde büyütebilmesi bunu yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde sürdürebilmesine bağlıdır. Ancak bazı gelişmekte olan ülkeler büyüme modellerini sürdürülemeyecek temeller üzerine kurarak orta-uzun vadede kriz …

Devamını oku »

İtalya’nın Borçları Pisa Kulesini Aştı!

İtalya denince aklımıza çizme, makarna, sert futbol ve “Baba” gelirdi. Ama şimdilerde İtalya denince olası yeni bir euro krizi aklımıza geliyor. Avrupanın cüsseli ekonomilerinden olan İtalyada her an kaos çıkabilir mi? Köşe başlarına sinmiş euro aileleri kendi aralarında riskli bir hesaplaşma yaparken avrupayı yeni bir krize sürükleyebilir mi? Daha düne kadar ha battı ha batacak denen Yunanistan’ın geldiği hüzünlü nokta Avrupa’daki elastikiyeti iyice eritmişti. Bu krizin sarsıntılarına zor katlanan gotik kalelerin İtalya gibi bir devleti sırtlaması olası görünmüyor. İtalyanın borç krizine girmesi Euro’nun çöküşü olur diyor kimi köşe yazıları. Belki …

Devamını oku »

Çin’de Ücret Artışları Devam Ediyor!

Merhaba değerli okurlarımız. Uzun zamandır yönümüzü kuzey batıya çevirmiş ve Yunanistan sınırında patlayan kriz dağlarını gözlemlemeye başlamıştık. Oysaki uzakta, yani Asya’nın en uç kesiminde, ejderhalar ülkesinden de bir takım çıtırtılar geliyor. Ucuz işçi gücü efsanesi artık tükeniyor. Hatırlarsınız, Çine ayak basan ilk işadamı kabilelerimizin nesiller boyu gelen hikayelerine göre Çin’de insanlar aylık 10 dolara çalışırmış, bir fabrikada ustabaşı kime kıl giderse onu kovar hemen giden işçinin yerine kapıda bekleyen işsizlerden biri geçermiş gibi hikayeler vardı. Ama artık zaman değişti. Artık Çin’de bazı çalışanlar memnuniyetsizlikten dolayı intihara bile kalkışabiliyor. Bu durum özellikle …

Devamını oku »

Arjantin Krizi

Ekranda beliren çocuğa “IMF nedir?” diye soruluyor. Anne babaların çok iyi tanıdığı IMF hakkında çocuktan ilgisiz yanıtlar geliyor: “IMF bir at cinsidir, yok yok, bir uydudur, yoksa ülke mi?”. Sonra da bir ses izleyicilere şöyle sesleniyor: “Biz çocuklarınızın ve onların çocuklarının IMF’nin ne olduğunu öğrenmek zorunda kalmamaları için çalışıyoruz”. Jude Webber ve Richard Lapper‘ın yazdığı, 25 Ekim 2007’de Financial Times‘ta yayınlanan “It Won’t Be Easy… No Tears for the IMF as Fesity Argentina Await Its Next Evita” adlı makalede, Arjantin’de cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi yayınlanan, biraz da popülizm kokan bu reklamda …

Devamını oku »

Helenik Masalın Sonu

Ekonomik krizler yüzünden insanların parlemento binalarını kuşatmaları 10 yılda bir izlediğimiz bir hikaye. Tarihin bu kez tekerrür ettiği yer çok da yakınlarda bir yer, Yunanistan. 2009 rakamlarına göre Yunanistan 310 milyar $ ile dünyanın en büyük 27. ekonomisiydi, aynı zamanda satın alma gücü paritesi en yüksek 34. ülkesiydi. Bugün ise işsizliğin %14’ü geçtiği, insanların kaotik eylemlerle hükümeti istifaya davet ettiği bir ülke. Yunanistan’ın içine girdiği bu girdaptan nasıl çıkacağı büyük merak konusu. Daha önce kredi derecelendirme kuruluşlarının yaptığı “eğer Yunanistan’ın alacaklıları kendi rızalarıyla dahi yeniden yapılandırma isterse bunu default olarak …

Devamını oku »

QE3 : Olasılığın Ötesinde

Piyasalarda son zamanların en popülertartışma konularından biri, üç numaralı nicel gevşeme paketinin (QE3) gelip gelmeyeceği. Konuşulanlara bakacak olursak gelmeyecek. Tabi bu noktada QE2’nin benzer tartışmalara sebep olduğunu fakat gerçekleştiğini hatırlayalım. QE3’nin önündeki büyük politik engeller var. Önümüzdeki yıl seçime gidecek olan ABD’de bir taraftan Cumhuriyetçiler gevşek para politikalarına karşı seslerini giderek yükseltirken, Ben S. Bernanke‘nin ciddi bir siyasi risk alarak yeni programı hayata geçirmesi zor. Ben S. Bernanke, geçmişte özellikle Japon ekonomisiyle ilgili yaptığı akademik çalışmalarla tanıdığımız bir ekonomist (ASSA toplantısı için hazırlanmış “Japanese Monetary Policy” adlı çalışmaya buradan ulaşabilirsiniz, …

Devamını oku »

Kur Savaşlarında Son Perde

Federal Reserve tahvil alım programlarını başlatıp bütün dünyayı Amerikan Dolarına ve enflasyona boğmakta. Bu da daha bu programlar başlamadan önce bile sıkı para politikalarıyla kur savaşlarının tarafı gelişmekte olan ülkelerin karşısına yepyeni bir zoruk çıkardı. Kur savaşları, gelişmekte olan ülkelerin iç piyasalarında ihracat sayesinde artan döviz miktarını Merkez bankalarının kasalarında rezerv olarak kalması suretiyle piyasadan çekilmesine ve kendi kurlarının değer kazanmasına izin vermeyerek ihracat avantajlarını devam ettirmelerine dayanıyor. Bu yöntemi en çok kullan ülke tahmin edebileceğiniz üzere Çin. Çin’in dolar rezervi bu yılın başı itibariyle 2,85 trilyon dolardı ki bu …

Devamını oku »

ABD’de İşsizlik Oranı

Son gelen verilere göre ABD’de işsizlik oranı %9,1. Ülkeyi iyi bilen Selim Atalay bu işsizlik oranıyla seçime girip de kazanabilen başkan yok diyor ki öyle. Kapitalizmin simgesi haline gelmiş plazaların akşamları ışıkları yanmıyor, alışveriş merkezlerinde mağazalar sinek avlıyor, insanlar karamsar ve umursamaz. Dünyanın en büyük ekonomisi vizyonsuz politikalarla girdiği felaket sarmalından bir türlü çıkamıyor. Önce Selim Atalay’ın tarihi bir gerçeği yansıtan önermesi üzerinde duralım. Yukarıda 1948’den bu yana işsizlik oranlarını gösteren grafik var. İzlediğimiz dönem içerisinde işsizliğin yuttuğu başkan Gerald Ford olmuş. %10 üzerine çıkan işsizliği düşüren Ronald Reagan iki …

Devamını oku »

Türkiye’nin Cari Açıkla İmtihanı

  2011 yılına girildiğinde Türkiye ekonomisi eski bir düşmana tekrar merhaba dedi: Cari açık. Cari açık seviyesinin kriz döneminden çıkış sürecindeki seviyeye geldiği ve bir anda olası bir kriz senaryosunun ana kahramanı olarak hortladığı pekçok ekonomist tarafından defalarca kez dilendirildi. Türkiye ekonomisinin en önemli iki yapısal sorunundan biri olan cari açık artk kronikleşmiş durumda (Diğer sorun işsizlik, kronikleşme konusunda onun için de benzer şeyler söyleyebilirim). Türkiye’nin cari açığıyla ilgili diğer bir enteresan nokta da yorum getirebilme açısından  global ekonomiden ayrılmış durumda olması. Örneğin bir Malezya’da ya da Meksika’da çok fazla …

Devamını oku »